EPISODE 2
Hindi agad nakasagot si Mang Celso habang nakatingin sa lalaking mabilis na lumapit sa kanya. Si Adrian Mendoza ay isang apatnapung taong gulang na restaurant manager na kilala sa kanyang mahigpit na pamamalakad at mataas na pamantayan sa serbisyo. Ngunit sa pagkakataong iyon, kapansin-pansin ang panginginig ng kanyang tinig habang pinagmamasdan ang lumang upuan.
“Lolo, maaari po bang makita ang ilalim niyan?” mahinahon niyang tanong.
Nagtatakang tumango si Mang Celso at bahagyang itinaas ang upuan.
Sa ilalim nito ay may maliit na pangalan na nakaukit gamit ang matalim na bagay.
ELENA AT CELSO — 1984.
Biglang namuo ang luha sa mga mata ni Adrian. Tila may isang mahalagang alaala mula sa kanyang kabataan ang muling nabuhay.
“Tay Celso?” halos pabulong niyang sambit.
Napakunot ang noo ng matanda.
“Adrian? Ikaw ba iyan, anak?”
Hindi na napigilan ng manager ang kanyang sarili. Mahigpit niyang niyakap si Mang Celso sa harap ng mga naguguluhang waiter at kustomer.
Dalawampu’t limang taon na ang nakalilipas, si Adrian ay isang labinglimang taong gulang na batang lansangan na madalas matulog sa bangketa malapit sa karinderya nina Mang Celso. Wala siyang mga magulang na matatakbuhan at kadalasan ay isang beses lamang kumakain sa isang araw.
Isang gabing malakas ang ulan, natagpuan siya ni Aling Elena na nanginginig sa ilalim ng kanilang bubong. Pinapasok siya ng mag-asawa, pinakain ng mainit na lugaw, at pinaupo sa kanilang puting plastic chair.
Mula noon, pinayagan siyang tumulong sa karinderya pagkatapos ng klase. Hindi lamang siya binigyan ng pagkain kundi tinulungan din siyang makapagpatuloy sa pag-aaral.
Nang makapagtapos siya ng kolehiyo, lumuwas si Adrian upang magtrabaho sa ibang bansa. Sa paglipas ng mga taon, nawalan sila ng komunikasyon matapos magsara ang karinderya at lumipat ng tirahan ang mag-asawa.
Hindi alam ni Mang Celso na naging matagumpay si Adrian sa industriya ng hospitality at kalaunan ay naging isa sa mga namamahala sa prestihiyosong restawrang iyon.
“Tay, hinanap ko po kayo nang maraming taon,” umiiyak na sinabi ni Adrian. “Nang umuwi ako mula abroad, wala na ang karinderya ninyo.”
Tahimik na pinunasan ni Mang Celso ang kanyang mga luha.
“Wala na rin si Elena, anak. Sampung taon na.”
Napayuko si Adrian habang mahigpit na hawak ang kamay ng matanda.
Biglang bumalik sa kanyang alaala ang gabing sinabi ni Aling Elena na hindi niya kailangang magbayad sa mga pagkaing ibinibigay nila.
“Anak, kapag nakatapos ka at nagkaroon ng magandang trabaho, tulungan mo rin ang ibang batang nagugutom. Iyon lang ang bayad na gusto namin.”
Huminga nang malalim si Adrian bago humarap sa kanyang mga empleyado.
“Alam ba ninyo kung sino ang lalaking ito? Kung hindi dahil sa kanya at sa kanyang asawa, maaaring hindi ako nakapag-aral at hindi ako nakatayo rito ngayon.”
Natahimik ang buong restawran. Napayuko ang dalawang waiter na kanina lamang ay nagtangkang magpaalis sa matanda.
Agad na iniutos ni Adrian na ihanda ang pinakamagandang mesa malapit sa malaking bintana. Ngunit nang magdala ang mga waiter ng mamahaling upholstered chair, marahang umiling si Mang Celso.
“Anak, maaari bang itong lumang upuan ko ang gamitin? Pangako ko kasi kay Elena na kapag nakapasok kami sa isang magandang restawran, dito pa rin kami uupo.”
Hindi na napigilan ni Adrian ang pagluha.
Maingat niyang inilagay ang plastic chair sa tabi ng mesa at personal na nagsilbi ng pagkain kay Mang Celso. Nagdala rin siya ng isang maliit na plorera na may dalawang puting rosas bilang pag-alala kay Aling Elena.
Nang matapos silang kumain, inilabas ni Adrian ang kanyang cellphone at ipinakita ang isang lumang litrato.
Makikita roon ang batang Adrian na nakaupo sa parehong plastic chair habang nakangiti sina Mang Celso at Aling Elena sa kanyang likuran.
“Matagal ko na pong iniingatan ang litratong ito, Tay. Ito ang nagpapaalala kung saan nagsimula ang lahat.”
Makalipas ang ilang linggo, inalok ni Adrian si Mang Celso na maging espesyal na tagapayo sa kusina ng restawran. Ipinagawa rin niya ang isang maliit na bahagi ng kanilang restaurant bilang isang simpleng dining corner kung saan maaaring maghain ng mga pagkaing dating niluluto ni Aling Elena.
Sa gitna nito ay inilagay nila ang lumang puting plastic chair, hindi bilang dekorasyon, kundi bilang alaala ng mag-asawang minsang nagbigay ng pagkain at pag-asa sa isang batang walang matakbuhan.
At isang tahimik na hapon, habang pinagmamasdan ni Mang Celso ang mga pamilyang masayang kumakain, napansin niyang may isang batang waiter na maingat na nagpupunas sa lumang upuan.
Lumapit ito sa kanya at mahiyang ngumiti.
“Lolo Celso, pasensya na po sa ginawa ko noong araw na iyon. Hindi ko po alam na napakahalaga pala ng upuang ito.”
Ngumiti ang matanda at marahang tinapik ang balikat ng binata.
“Ayos lang, iho. Basta sa susunod, bago mo husgahan ang isang tao, alamin mo muna ang kuwento ng buhay niya.”
Pagkatapos ay naupo si Mang Celso sa tabi ng bintana, inilabas mula sa kanyang bulsa ang maliit na litrato ng yumaong asawa, at inilapag iyon sa mesa.
“Elena,” mahina niyang bulong habang nakangiti, “natupad na rin natin ang pangarap mong kumain sa isang magandang restawran. At alam mo ba? Ang batang pinakain natin noon, siya na ngayon ang naghahanda ng pagkain para sa akin.”
Sa labas ay nagsisimula nang lumubog ang araw, habang sa loob ng restawran ay nananatiling nakaupo si Mang Celso sa lumang plastic chair na apatnapung taon niyang iningatan.
