EPISODE 1: “SIR, WALA PO SIYANG RECORD DITO…”
Nanginginig ang kamay ni Rodel, isang OFW na katatapos lang lumapag galing abroad. Halos mabitawan niya ang lumang sobre ng resibo—mga padalang tuition, proyekto, “miscellaneous,” at kung anu-ano pang bayarin na taon-taon niyang pinaghirapan. Sa dibdib niya, may halo-halong saya at kaba. Sa wakas, makikita na niya ang anak niyang si Mika—ang batang ipinagmamalaki niyang “consistent honor” raw sa eskwela.
Pagpasok niya sa maliit na opisina ng paaralan, bumungad ang lumang ilaw at amoy ng papel. Sa likod ng mesa, isang babaeng staff ang may hawak na folder. Sa gilid, may dalawang gurong nakaupo, tila nag-aabang.
“Good morning po,” paos na bati ni Rodel. “Ako po si Rodel Reyes. Gusto ko lang po sana malaman ang schedule ng anak ko… si Mika Reyes, Grade—”
Napatingin ang staff sa listahan. Tumingin ulit. Nag-type sa computer na parang may hinahanap na multo.
“Sir…” maingat niyang sabi. “Ano pong section?”
“Section Hope… sabi ng asawa ko,” sagot ni Rodel. “Ayan po, may resibo ako. Tuwing June, ako ang nagbabayad. May receipts pa nga po ako sa remittance.”
Kinuha ng staff ang papel. Nanlaki ang mata niya, pero agad din niyang tinakpan ang reaksyon. Binuklat niya ang folder—pahina, pahina, pahina.
Tapos, parang pinagsakluban ng langit ang opisina nang marinig ni Rodel ang pinakamasakit na linyang hindi niya inaasahan.
“Sir… pasensya na po… wala pong record dito ng Mika Reyes. Hindi po siya enrolled… kahit noong nakaraang taon.”
Nanlamig ang buong katawan ni Rodel. Parang binuhusan siya ng yelo. “Hindi puwede… hindi puwede!” nanginginig niyang sabi. “Baka mali lang—basta ito po resibo! Ako ang nagpakamatay sa trabaho para d’yan!”
Sa likod, nagtinginan ang dalawang guro. Yung isa, napapikit, parang may alam na matagal nang gustong sabihin.
At doon, biglang tumayo ang isang gurong matanda. “Sir… may kailangan po kayong malaman.”
EPISODE 2: “MAY NAGPAPANGGAP LANG PO NA NAG-AARAL SILA…”
Inakay si Rodel sa isang silya dahil tila mapapabagsak na siya. Nanginginig ang tuhod niya habang sinusubukang lunukin ang katotohanang ayaw pumasok sa utak niya.
“Sir,” sabi ng gurong matanda, si Ma’am Lorna, “matagal na po naming napapansin… may mga magulang na pumupunta rito dala ang resibo, pero ang pangalan ng bata… wala sa listahan.”
“Anong ibig sabihin n’yo?” halos pabulong na tanong ni Rodel.
Umiling ang staff. “Sir, may ilang taong lumalapit sa mga OFW family… nagpapanggap silang taga-school, o kaya’y ‘coordinator.’ Sila ang kumukuha ng bayad… nagbibigay ng pekeng schedule, pekeng report card… minsan may picture pa sa classroom para magmukhang totoo.”
Parang nabasag ang dibdib ni Rodel. “Paano… paano nila nagagawa ‘yon? Asan ang anak ko?” sigaw niya, nangingilid ang luha.
Ma’am Lorna tumingin sa kanya nang may awa. “Sir, last year… may batang Mika na pumunta rito minsan. Hindi siya enrolled. Umiiyak po siya sa gate. Sabi niya, pinapapunta lang siya para magpa-picture… para raw may maipakita sa tatay niya.”
Doon tuluyang bumuhos ang luha ni Rodel. “Pinagpa-picture lang…?” ulit niya, parang batang nawala. “Edi… saan siya pumupunta araw-araw? Saan napupunta pera ko?”
Tahimik ang lahat. Yung dalawang gurong nakaupo sa likod, napayuko. May bigat na parang matagal nilang kinimkim.
“Sir,” dagdag ng staff, “may records po kami ng pangalan ng taong nagdadala ng ‘documents’ at nag-aasikaso raw ng enrollment para sa inyo… pero hindi po siya connected sa school.”
Inilabas nila ang isang papel. Nandoon ang pirma at pangalan ng “coordinator.”
Nabasa ni Rodel—at parang tinamaan siya ng kidlat.
Kapatid ng asawa niya. Si Jun-Jun. Ang taong lagi niyang pinagkakatiwalaan.
Nanlabo ang paningin ni Rodel. “Hindi… hindi niya magagawa ‘to…”
Pero sa loob-loob niya, may boses na sumisigaw: Kaya pala laging may dahilan. Kaya pala laging ‘next week’ ang enrollment. Kaya pala bawal akong tumawag sa school…
“Sir,” mahinang sabi ni Ma’am Lorna, “umuwi po kayo. Hanapin niyo po ang anak niyo. At… maghanda po kayo. Baka mas masakit pa ang totoo.”
EPISODE 3: “SA BAHAY, ANG NAG-AARAL AY… IBA PALA!”
Umuwi si Rodel na parang multo. Basa ang pisngi, mabigat ang dibdib, at ang mga resibo sa kamay niya ay tila naging patalim na pumuputol sa pag-asa.
Pagbukas niya ng pinto, narinig niya ang halakhakan sa loob. May TV na malakas. May amoy ng prito. Parang normal na araw—pero hindi na normal ang mundo niya.
“Pa!” sigaw ni Mika, lumabas mula sa kwarto. Nangingiti, pero nagulat nang makita ang itsura ng ama. “Pa… bakit ka umiiyak?”
Hindi nakasagot si Rodel. Tinitigan niya ang anak—mas matangkad na, pero may bakas ng pagod sa mata. Hindi iyon mata ng batang araw-araw natututo. Mata iyon ng batang araw-araw lumalaban.
Lumabas ang asawa niyang si Lena, hawak ang sandok. “Rodel? Bakit ang aga mo—”
“WAG MO AKONG TAWAGING RODEL NA PARANG WALANG NANGYARI!” biglang sigaw niya. Umalingawngaw ang bahay. Tumigil ang TV. Tumahimik ang kapitbahay.
“Nagpunta ako sa school,” nanginginig niyang sabi. “Walang record si Mika. WALA! ANO ‘TO?!”
Namuti ang mukha ni Lena. “Ha? Baka mali—”
“HUWAG AKONG LOKOHIN!” Inilapag ni Rodel ang resibo sa mesa. “At alam mo pa? Si Jun-Jun ang naka-pirma dito!”
Doon napaupo si Lena. Parang nawalan ng buto ang katawan. “Rodel… please…”
Si Mika, tumingin sa sahig. Dahan-dahan siyang umupo sa sulok, hawak ang tuhod.
“Pa…” mahina niyang sabi. “Wala po akong school…”
Parang sinaksak sa dibdib si Rodel. “Anak… anong ibig mong sabihin?”
Lumabas ang luha ni Mika. “Pinapapunta lang po ako minsan sa gate… magpa-picture… tapos uuwi. Sabi ni Tito Jun-Jun, ‘para di magalit si Papa.’”
“Pero araw-araw… saan ka pumupunta?” halos pabulong na tanong ni Rodel.
Tumahimik si Mika. Parang nahihiya. Parang natatakot.
“Tumatulong po ako…” umiiyak niyang sagot. “Nagbubuhat… nagbabantay ng tindahan… minsan naglilinis… kasi sabi ni Mama… kulang daw po yung padala mo.”
Napalingon si Rodel kay Lena. “KULANG? E halos mamatay ako sa trabaho!”
At doon, biglang bumukas ang pinto.
Pumasok si Jun-Jun, naka-ngisi, may hawak pang bagong cellphone.
“Uy, Kuya Rodel! Welcome home!” sabay tawa.
Pero sa mata ni Rodel, hindi na siya kapatid. Isa na siyang dahilan kung bakit gumuho ang mundo ng anak niya.
EPISODE 4: “ANG PINAKAMASAKIT NA KATOTOHANAN—PERA ANG PINILI NILA”
Hindi na napigilan ni Rodel ang galit. “Ikaw!” sigaw niya kay Jun-Jun. “Ikaw ang dahilan! Saan mo dinala ang tuition? Saan napunta ang pera?!”
Umirap si Jun-Jun. “Kuya, relax. Para naman—”
“PARA NAMAN ANO?!” lumapit si Rodel, nanginginig ang panga. “Habang ako nagbubuhat sa abroad, anak ko nagbubuhat dito!”
Doon umiyak si Lena. “Rodel… patawad… nadala ako…”
“Nadala ka saan?” tanong ni Rodel, mas masakit ang boses kaysa sigaw. “Sa luho? Sa porma? Sa ‘okay lang’ habang yung anak natin, hindi marunong magbasa nang maayos?!”
Si Mika, biglang tumayo, hawak ang lumang notebook. “Pa…” nanginginig niyang sabi. “Gusto ko po mag-aral… pero nahihiya po ako. Kasi yung mga kaibigan ko, marunong… ako po hindi…”
Parang may kamay na dumurog sa puso ni Rodel. Lumapit siya sa anak at niyakap ito nang mahigpit. “Kasalanan ko, anak,” umiiyak siyang bulong. “Akala ko sapat nang magpadala. Akala ko pag may pera… may kinabukasan.”
Sa gilid, si Jun-Jun nagsimulang umatras. “Kuya, hindi mo ako pwedeng saktan—”
“Hindi kita sasaktan,” malamig na sabi ni Rodel. “Pero hindi mo rin ako kayang patahimikin.”
Kinuha ni Rodel ang cellphone niya. Tinawagan niya si Ma’am Lorna at humingi ng tulong kung paano mag-report. Nag-prepare siya ng mga resibo, pirma, pangalan. Lahat ng ebidensya.
Habang ginagawa niya iyon, lumuhod si Lena. “Rodel… please… hindi ko sinasadya…”
Tumingin si Rodel sa kanya—hindi na galit, kundi sugatan. “Ang hindi sinasadya, isang beses. Pero taon-taon mong tinanggap ang pera… taon-taon mong hinayaang magsinungaling ang anak natin.”
Si Mika, lumapit sa nanay niya. Kahit umiiyak, hinawakan niya ang kamay nito. “Ma… tigil na po…”
Doon tuluyang bumigay si Lena. “Anak… patawad… gusto ko lang sana… magmukhang okay tayo…”
“Hindi kailangan magmukhang okay,” sabi ni Rodel. “Kailangan nating maging totoo… para makabangon.”
At sa gabing iyon, sa gitna ng luha, nagpasya si Rodel: uunahin niya ang anak—hindi ang pride, hindi ang pagpapanggap.
Pero may isang twist pa… isang bagay na magpapaiyak sa lahat.
EPISODE 5: “ANG LIHAM NA HINDI NIYA INASAHAN—AT ANG BAGONG SIMULA”
Kinabukasan, dinala ni Rodel si Mika sa paaralan—hindi para magtanong, kundi para magsimula. Nakiusap siya kay Ma’am Lorna para sa assessment, remedial reading, at tulong. Hindi man pribadong paaralan, pero totoong edukasyon.
Habang nag-aasikaso sila, inilabas ni Ma’am Lorna ang isang sobre. “Sir Rodel… may iniwan po dito noong nakaraang buwan. Para raw po sa tatay ni Mika.”
Nanginig ang kamay ni Rodel habang binubuksan iyon. Sulat-kamay. May mga tuldok ng luha sa papel.
“Pa,
Kung mababasa mo man ‘to, sana po patawarin mo ako. Hindi ko po alam paano sabihin sa’yo na hindi na ako pumapasok. Natatakot po ako na mapagod ka lalo. Pero pag gabi po, nag-aaral ako mag-isa. Nakikinig ako sa kapitbahay naming teacher kapag nagtuturo sa anak niya. Pangarap ko pa rin pong maging guro… para wala nang batang maloloko.
Mahal kita, Pa. Sana umuwi ka na.
—Mika”
Hindi na nakapagsalita si Rodel. Napaupo siya sa upuan sa hallway at humagulgol—yung iyak na parang bumabalik lahat ng taon na nawala, lahat ng sandaling hindi niya nakita ang paghihirap ng anak niya.
Lumapit si Mika, yakap ang ama. “Pa… nandito ka na po…”
Sa bahay, humarap si Lena kay Rodel matapos ma-report si Jun-Jun. Tinanggap niya ang kahihiyan, ang galit ng pamilya, at ang bigat ng ginawa niya. “Aayusin ko po,” pangako niya. “Maghahanap ako ng trabaho. Hindi na kita hahayaang ikaw lang.”
Ngumiti si Rodel kahit may luha. “Hindi na tayo magpapanggap,” sabi niya. “Kahit mahirap… basta totoo.”
MORAL LESSON
Hindi sapat ang pagpapadala ng pera kung ang pagmamahal ay walang pag-alam. Ang pamilya ay hindi nasusukat sa remittance, kundi sa presensya, komunikasyon, at katotohanan. Huwag hayaang ang pagpapanggap ang kumain sa kinabukasan ng anak.
Kung nakatouch sa puso mo ang kwentong ito, i-share mo ito sa pamilya at mga kaibigan mo—lalo na sa mga may mahal sa abroad. Baka ito na ang paalala na kailangan nila ngayon.
TRENDING STORY FOR YOU
