Isang hapon, nasa sala si Lola Nene (70) at masaya niyang ipinagmamalaki sa kapitbahay:
“Hindi na ako umiinom ng softdrinks, ha! Healthy na ako.
Araw-araw na akong may juice, detox drink, at vitamin water!”
Pero ilang buwan ang lumipas, napansin niya:
- mas madalas siyang napapagod,
- namamaga ang paa,
- mas madalas umiihi sa gabi,
- at noong nagpa-lab test, tumaas ang creatinine.
Sabi ng doktor niya:
“May iniinom ka bang mga herbal, juice o ibang inumin araw-araw?”
Isa-isang binanggit ni Lola Nene ang “healthy” drinks niya:
- 100% fruit juice daw,
- detox/green juice araw-araw,
- vitamin water,
- herbal tea,
- at minsan protein shake.
Napailing ang doktor:
“Hindi lahat ng mukhang healthy ay mabuti sa kidneys – lalo na kung araw-araw at marami.”
Maraming senior ang ganito. Akala natin basta:
- walang softdrinks,
- hindi alak,
- hindi masyadong malamig…
ay automatic “healthy drink” na.
Pero ang hindi alam ng marami:
👉 may mga inumin na maganda sa papel at sa commercial, pero pabigat sa kidney – lalo na kung may high blood, diabetes, o may edad na ang bato.
Paalala Muna: Ano ba ang Gawain ng Kidney?
Ang kidney (bato) ang:
- taga-sala ng dumi sa dugo (waste, toxins),
- nagbabalansya ng:
- tubig,
- asin (sodium),
- potassium at iba pang minerals,
- tumutulong magkontrol ng:
- blood pressure,
- paggawa ng red blood cells,
- tibay ng buto.
Sa edad na 60+, kadalasan:
- humihina na ang kidney,
- mas sensitibo sa:
- sobrang alat,
- sobrang asukal,
- sobrang protina,
- at ilang gamot o herbal.
Kaya kung ano ang iniinom mo araw-araw,
may malaking epekto sa kung kakampi ba o kalaban ang iniinom mo sa kalusugan ng iyong bato.
Tara, kilalanin natin ang 6 na inuming akala mo healthy, pero puwedeng sumira sa kidneys ng mga senior – lalo na kung araw-araw at walang kontrol.
1. “100% Fruit Juice” at Ready-to-Drink Juices
Si Tito Arman (65) ay proud na hindi na raw siya umiinom ng softdrinks.
Ang problema: pinalitan niya ito ng:
- tetrapack juices,
- “100% orange juice,”
- mango nectar,
- at kung anu-anong bottled fruit drinks araw-araw.
Sabi niya:
“Prutas naman ‘to ah, mas healthy sa softdrinks.”
Ang hindi niya alam:
- Kahit “fruit juice” ang pangalan, kadalasan ito ay:
- mataas sa asukal,
- halos walang fiber,
- mabilis magpataas ng blood sugar.
- Sa mga may diabetes, ang sobrang sugar ay:
- sumisira sa maliliit na ugat sa kidney,
- dahilan kung bakit ang diabetes ang isa sa pangunahing sanhi ng kidney failure.
- Sa may mahinang kidney, ilang fruit juice (lalo na kung maraming orange, grape, prunes, etc.) ay pwedeng:
- maging mataas sa potassium,
- at delikado kung hindi na kaya ng bato balansehin ito.
Tandaan:
- Mas mababa ang epekto sa kidney kung buong prutas (may fiber) at tamang dami,
- kumpara sa purong juice na parang concentrated sugar na diretsong sumisipa sa dugo.
👉 Mas maingat na gawin:
- Kung talagang gusto ng juice, mas:
- maliit na baso,
- hindi araw-araw,
- at kung may diabetes o CKD, dapat aprubado ni doktor.
- Mas piliin pa rin ang tubig at buong prutas sa tamang dami.
2. Buko Juice / Coconut Water – Healthy… Pero Hindi Para sa Lahat
“Natural naman ‘yan, galing sa puno!”
Paboritong linya kapag buko juice ang usapan.
Si Lola Mercy (68), noong sinabing kailangan niyang mag-“healthy living,”
araw–araw na siyang:
- umiinom ng malaking baso ng buko juice,
- minsan dalawang beses pa sa isang araw.
Pero may hindi sinabi sa kanya:
may chronic kidney disease na pala siya (Stage 3) at mataas na rin ang potassium sa dugo.
Ang buko juice ay:
- mataas sa potassium,
- may asukal din, lalo na kung:
- dagdag syrup,
- dagdag gatas,
- o asukal.
Sa taong may maayos pang kidney, paminsan-minsan, maliit na baso – ok lang.
Pero sa taong mahina na ang bato:
- Ang sobrang potassium sa dugo ay pwedeng:
- makaapekto sa tibok ng puso,
- magdulot ng panghihina, palpitations, at iba pang seryosong sintomas.
👉 Mas maingat na gawin:
- Kung sinabihan ka na ng doktor na may CKD ka o mataas ang potassium,
– huwag basta-basta magbuko juice araw–araw. - Tanungin:“Doc, kung iinom ako ng buko, gaano karami lang ang pwede sa akin, at pwede pa ba talaga?”
3. Vitamin Water, Flavored Water, at Sports Drinks
Ang ganda ng packaging:
“WITH VITAMINS!”
“FOR HYDRATION!”
“WITH ELECTROLYTES!”
Kaya si Mang Pol (62), na may high blood at borderline creatinine,
pinalitan ang softdrinks niya ng:
- sports drink,
- vitamin water,
- kung anu-anong flavored water araw-araw.
Ang problema:
- Marami sa mga ito ay:
- may asukal,
- may sodium (asin),
- minsan may potassium, phosphorus, at iba pang electrolytes na hindi kailangan ng katawan kung hindi ka naman:
- atleta,
- nasa matinding init,
- o dehydrated sa sakit.
Para sa senior na naka-upo lang sa bahay,
hindi nag-gym ng todo, at may kidney problem pa:
- Ang extra electrolytes at asukal na ito ay:
- pwedeng magpataas ng blood pressure,
- magpalala ng fluid retention (pamamaga),
- at magdagdag ng trabaho sa kidneys.
👉 Mas maingat na gawin:
- Hindi mo kailangan ng sports drink kung:
- hindi ka atleta,
- hindi ka kagagaling sa matinding pagtatae o pagsusuka (at kahit doon, kelangan pa rin ng payo ng doktor).
- Kung gusto mo lang ng lasa sa tubig:
- pwede ang hiwa ng pipino o lemon sa malamig na tubig (sa tamang dami, lalo na kung may GERD),
- pero iwasan ang mga commercial flavored water na puno ng kung anu-anong “added” na hindi mo naman kailangan araw-araw.
4. “Detox” Juice at Green Smoothies Araw-Araw
Uso ngayon ang:
- green juice,
- detox drink,
- smoothie na puro:
- spinach,
- kale,
- celery,
- malalakas na gulay at prutas.
Si Tita Lory (60) ay nanood ng video:
“Detox your body in 7 days!”
Kaya araw–araw, ininom niya ang:
- malaking baso ng green smoothie na punong-puno ng:
- malalabay na gulay,
- prutas,
- chia seeds, at kung anu-ano pa.
Hindi na siya kumakain ng normal na gulay; puro sabog na smoothie.
Paglaon, nalaman niya:
- tumaas ang creatinine,
- nagkaroon ng issue sa potassium,
- at kinailangan nang bantayan nang mabuti ang kidney.
Ano ang problema?
- Maraming green juices at smoothies ang:
- sobrang taas sa potassium,
- maaaring mataas sa oxalate (pollards, spinach, etc.),
- at kapag araw-araw at marami,
– pwedeng magpahirap sa kidney, lalo na kung mahina na ito.
- Dahil concentrated form sila,
– para kang kumain ng sobrang daming gulay at prutas sa isang inuman lang.
Sa halip na dahan-dahang ilabas ng katawan,
biglaan ang “load” sa kidneys.
👉 Mas maingat na gawin:
- Ok ang gulay at prutas, pero kadalasan mas maganda ang buong anyo (kinakain), hindi sobrang concentrated na juice o smoothie.
- Kung may CKD ka o mataas ang creatinine:
- huwag basta-basta gagawa ng “detox program” o green juice diet nang walang payo ng nephrologist o dietitian.
5. Herbal Tea, Slimming Tea, at Detox Tea
Ito siguro ang pinaka-madaling ma-oversell sa mga senior.
Si Lola Fely (71) ay may nakita online:
“Herbal slimming and detox tea – nililinis ang kidney at atay!”
Araw-araw, bago matulog:
- umiinom siya ng 2–3 tasa ng iba’t ibang herbal tea,
- minsan sabay-sabay pa (para “mas effective”).
Paglaon:
- sumasakit ang tagiliran,
- laging hilo,
- at nang magpa-lab, may problema na sa kidney function.
Ano ang problema sa herbal/detox teas?
- Hindi lahat ng “herbal” ay ligtas sa kidney.
- May iba na:
- may matapang na diuretic effect (masyadong nagpapaihi),
- pwedeng magdulot ng dehydration,
- pwedeng sumabay o sumalungat sa maintenance na gamot.
- Ang iba pang sangkap ay hindi malinaw ang:
- dosage,
- epekto sa atay at bato,
- o pwedeng may halong hindi nakasulat sa label.
Sa may mahinang kidney, lalo na kung maraming iniinom na gamot,
ang sabay-sabay na herbal tea + detox tea + slimming tea ay parang:
👉 pinapahirapan mo ang bato sa pagsala ng sobrang “extra” na wala namang utos ng doktor.
👉 Mas maingat na gawin:
- Kung gusto ng herbal tea (tulad ng chamomile, salabat, etc.),
– isang klase lang, hindi sabay-sabay, at
– sabihin sa doktor kung anong iniinom mo. - Iwasan ang mga product na may pangakong:
- “nililinis ang kidney,”
- “papayat ka in 7 days,”
- “parang bagong baby ang loob ng katawan mo” –
kasi kadalasan, marketing lang ‘yan, hindi basbas ni doktor.
6. Protein Shakes at “High-Protein” Drinks
Si Mang Elmer (64) ay na-engganyo sa payo ng kaibigan:
“Bro, mag-protein shake ka para lumakas muscles mo. Healthy ’yan, pang-gym!”
Araw-araw, bukod sa normal niyang ulam na may karne:
- umiinom siya ng 2 malalaking baso ng protein shake,
- minsan may kasamang high-protein energy bar pa.
Hindi niya alam: may simula na siyang kidney problem at may diabetes din.
Bakit delikado sa kidney ang sobra-sobrang protina?
- Ang protina ay kailangan ng katawan,
– pero kapag SOBRA, lalo na kung:- may CKD,
- may edad na ang bato,
– mas lalo mong pinapagod ang kidneys sa pagsala ng waste products galing protina.
- Sa maraming pasyenteng may CKD,
– sadyang pinapababa ng doktor ang total protein sa diet, para hindi bumilis ang paghina ng kidney.
Kung magdadagdag ka pa ng high-protein shake nang walang payo ng doktor,
para kang:
👉 nagdadagdag ng trabaho sa bato na hirap na ngang huminga.
👉 Mas maingat na gawin:
- Kung gusto mong palakasin ang muscles:
- mas unahin ang mga simpleng ehersisyo (ayon sa payo ng doktor at PT),
- at balansehin ang protina sa pagkain, hindi agad tumalon sa malalakas na protein drink.
- Kung may CKD ka, huwag na huwag magdadagdag ng protein supplement nang hindi tine-check ng nephrologist o dietitian.
So, Ano ang Mas Ligtas na Inumin Para sa Mga Senior na Iniingatan ang Kidney?
Hindi kailangang komplikado. Madalas, ang sagot ay:
- Malinis na tubig – sa tamang dami, ayon sa payo ng doktor.
- Kung wala namang fluid restriction:
- hati-hatiin ang pag-inom ng tubig sa maghapon,
- iwas biglang 3–4 baso agad bago matulog.
- Kung may heart failure o advanced CKD:
- sundin ang fluid limit na binigay ng doktor.
Minsan pwede rin (kung pinayagan):
- manipis na salabat na hindi sobrang tamis,
- simpleng sabaw (hindi maalat),
- plain o infused water (may hiwa ng pipino/ lemon sa tamang dami).
At higit sa lahat:
👉 Bago ka magdagdag ng “healthy drink,” itanong muna sa doktor mo:
“Dok, bagay ba ito sa kidney ko at sa mga iniinom kong gamot?”
Mas mabuti nang magtanong ngayon,
kaysa magpagod sa dialisis balang araw dahil sa mga ininum na hindi pala akma sa katawang may edad na.
Kung kapaki-pakinabang sa’yo ang blog post na ito…
Ibahagi mo ito sa iyong pamilya at mga kaibigan, lalo na sa mga lolo’t lola, magulang, o kapwa senior na mahilig sa kung anu-anong “healthy drinks” na nakikita sa TV, Facebook, o TikTok.
Baka ang simpleng pag-share mo ngayon ang makatulong para mailigtas ang kidney ng isang mahal mo sa buhay mula sa tahimik pero seryosong pinsala. 💚🥤🧂
