EPISODE 1: ANG BUNTIS NA AYAW PAUPUIN NG KONDUKTOR
Halos punô na ang bus nang sumakay si Liza, isang buntis na halatang hirap na hirap na sa paghinga. Hawak niya ang kaniyang tiyan, namumutla ang mukha, at halos hindi na niya maitapak nang maayos ang mga paa sa hagdan. Dahil siksikan, agad na nagkagulo ang mga pasahero.
“Buntis po! Paupuin n’yo naman!” sigaw ng isang babae sa unahan.
Napatingin ang lahat sa konduktor na si Noel, isang lalaking kilala sa rutang iyon bilang istrikto at hindi palangiti. Sa halip na agad paupuin ang buntis, mabilis siyang lumapit at pinigilan ito sa pag-upo sa bakanteng upuan sa pinakalikod.
“Ma’am, huwag muna ro’n. Dito ka lang muna. Huwag kang uupo!” matigas niyang sabi.
Parang sabay-sabay nag-init ang ulo ng mga pasahero.
“Ano ba ’yan? Nakikita mo nang buntis, pinapatayo mo pa!”
“Wala ka bang puso?”
“Konduktor ka lang, akala mo kung sino ka!”
Napayuko si Liza, naiiyak na sa hiya at pagod. “Kuya… puwede po sana akong makaupo. Nahihilo na po ako,” mahinang sabi niya.
Ngunit hindi pa rin siya pinaupo ni Noel. Sa halip, inalalayan niya ito patayo sa gitna, malapit sa bakal na handrail. Mas lalong uminit ang sitwasyon.
Mula sa isang upuan, tumayo ang isang matandang lalaki at itinuro si Noel. “Kung ayaw mong magbigay ng upuan, ako na! Mahiya ka naman!”
Pero sa halip na tumanggap ng tulong, biglang napatingin si Noel sa laylayan ng damit ni Liza.
Nakita niya ang manipis ngunit malinaw na bakas ng dugo at tubig sa pagitan ng mga hita nito.
Nanlamig ang mukha niya.
Sa isang iglap, hinablot niya ang radyo sa baywang, itinaas iyon sa bibig, at pasigaw na nagsalita:
“Base! Base! Code pula! May buntis na pumuputok ang panubigan, may pagdurugo! I-clear ang daan! Tawag kayo sa pinakamalapit na lying-in at RHU—ngayon na!”
At sa loob ng isang segundo, ang galit ng mga pasahero ay napalitan ng sindak.
EPISODE 2: ANG SIGAW SA RADYO NA NAGPATAHIMIK SA LAHAT
Pagkarinig sa sigaw ni Noel sa radyo, tila biglang tumigil ang ugong sa loob ng bus. Ang mga pasaherong kanina’y galit na galit ay sabay-sabay napatingin sa buntis. Doon lang nila napansin ang nanginginig nitong tuhod, ang pawis na tumutulo sa noo, at ang basang bakas sa laylayan ng damit nito.
“Diyos ko… manganganak na ba siya?” bulong ng isang babae.
Humawak si Liza sa tiyan at napangiwi sa sakit. “Kuya… parang may humihila po sa loob…” sabi niya bago mapahawak nang mahigpit sa poste.
Mabilis na kumilos si Noel. “Driver, huwag mo nang ituloy sa regular na ruta! Kanan tayo sa health center! Bilis!” sigaw niya. Pagkatapos ay hinarap niya ang mga pasahero. “Kayo pong mga nasa harap, pakiusog! Kailangan natin siyang pahigain. Ikaw, Ate, pakiabot ang bimpo mo. Ikaw, Kuya, hawakan mo ang bag niya!”
Wala nang tumutol.
Ang matandang lalaking kanina’y galit na galit ay siya pang unang tumayo at tumulong maglinis ng upuan sa unahan. Ang babaeng pasaherong pinakamasakit magsalita ay agad nag-abot ng bottled water at panyo. Ang isa nama’y nanginginig na nagdarasal.
Napaupo si Liza sa dalawang pinagdikit na upuan. Nangingilid ang luha niya. “Pasensya na po… akala ko simpleng hilo lang…”
Umiling si Noel habang pinapakalma siya. “Hindi ka dapat sa likod umupo, Ma’am. Kapag malayo ka sa harap at biglang bumagsak ka o lumakas ang pagdurugo, mahihirapan kaming ilabas ka. Kaya kita pinigilan.”
Muling kumirot ang tiyan ni Liza at napasigaw siya. Napahawak sa dibdib ang ilang pasahero.
“Kuya… ’yung baby ko…” humihikbi niyang sabi.
“Makinig ka sa akin,” mariing sagot ni Noel, ngunit ramdam ang malasakit sa boses. “Huwag kang matakot. Hindi ka manganganak dito. Hindi habang gising at kumikilos ako.”
Mabilis na sumagot ang dispatch sa radyo. Naka-standby na raw ang barangay ambulance sa may kanto ng health center.
At habang humahagibis ang bus sa gitna ng trapik, iisa lang ang laman ng isip ng lahat:
Muntik na nilang mapahamak ang isang buntis dahil sa maling akala sa isang konduktor na akala nila’y walang puso.
EPISODE 3: ANG LIHIM NA DAHILAN KUNG BAKIT HINDI SIYA NAGDALAWANG-ISIP
Habang bumabaybay ang bus sa masikip na kalsada, unti-unting lumalakas ang daing ni Liza. Bawat contraction ay parang kumakabig sa buong loob ng sasakyan. Ang mga pasahero, na kanina’y puro reklamo, ngayo’y nagkakaisa—may nagbubukas ng daan, may humahawak sa bag, may nag-aabot ng tubig, at may tahimik na nagdarasal.
Sa gitna ng lahat, si Noel ay nakaluhod sa harap ng buntis, binabantayan ang paghinga nito.
“Kuya…” mahinang sabi ni Liza sa pagitan ng sakit, “paano n’yo agad nalaman?”
Sandaling natigilan si Noel.
Hindi siya agad sumagot. Ngunit nang isa na namang malakas na kirot ang dumaan at halos mapasigaw si Liza, marahan niyang sinabi, “Nakita ko agad ’yung paglakad mo. At ’yung dugo sa laylayan. Hindi na ’yan simpleng hilo.”
Tahimik ang mga pasahero.
Mula sa likod, ang matandang lalaking kanina’y nanigaw sa kaniya ay nagsalita. “Pasensya ka na, iho. Nagalit kami agad.”
Napayuko si Noel, saka tumingin sa sahig ng bus na tila may inaalalang malalim.
“Labing-isang taon na ang nakalipas,” mababa niyang sabi, “namatay ang asawa ko at ’yung dinadala niyang anak sa loob din ng bus.”
Parang nilamon ng katahimikan ang buong sasakyan.
“Akala noon ng lahat, simpleng hilo lang din. Pinaupo siya sa pinakalikod. Walang naniwala na emergency na. Natagalan bago naibaba.” Nabiyak ang boses ni Noel. “Pagdating sa ospital… wala na silang dalawa.”
Napahawak sa bibig ang ilang babae. Si Liza mismo ay napatitig sa kaniya kahit nanginginig sa sakit.
“Kaya mula noon,” dagdag niya, “kapag may buntis akong nakikitang hindi normal ang lakad, pawis, at kulay ng mukha… hindi na ako nagdadalawang-isip. Kahit murahin pa ako ng buong bus.”
Tumulo ang luha ng matandang pasahero. Maging ang driver ay mahigpit na kumapit sa manibela.
Hindi pala kalupitan ang nakita nila kay Noel.
Takot iyon.
Takot na maulit ang trahedyang minsan nang pumatay sa buong mundo niya.
At sa sandaling iyon, mas naging mabigat ang laban sa loob ng bus—dahil hindi lang isang buntis ang sinusubukang iligtas ni Noel.
Parang inililigtas din niya ang alaala ng pamilyang hindi niya naisalba noon.
EPISODE 4: ANG PAGHABOL SA BUHAY SA GITNA NG KALSADA
Papalapit na ang bus sa health center, pero lalong lumalakas ang contractions ni Liza. Nanginginig ang kamay niyang nakahawak sa poste habang ang isa nama’y nasa tiyan. Ang kaniyang asawa pala ay nasa trabaho sa kabilang bayan at hindi pa ma-contact. Kaya sa loob ng bus, ang mga estrangherong kanina’y puro galit ang naging pansamantalang pamilya niya.
“Huminga ka nang malalim, Ma’am. Huwag mong pigilan,” sabi ni Noel habang pinupunasan ng bimpo ang noo niya.
“Kuya, hindi ko na kaya…” umiiyak na sabi ni Liza.
“Kaya mo. Konti na lang. Naririnig mo ako? Dito ka tumingin. Hindi ka puwedeng bumigay.”
Sa unahan, sumigaw ang driver, “May ambulance na sa kanto!”
Ngunit sa malas, bumigat bigla ang trapik dahil sa isang delivery truck na sumingit sa makitid na kalsada. Bumagal ang bus. Nagsigawan ang ilang tao sa labas. Sa loob naman, halos mawalan ng kulay ang mukha ni Liza.
“Driver, busina! Busina nang busina!” utos ni Noel. Pagkatapos ay muling hinablot ang radyo. “Base! Sabihin sa ambulance salubungin kami! Hindi na namin kaya sa kanto lang! Ipasok n’yo sa gitna ng kalsada kung kailangan!”
Maya-maya, narinig nila ang mahinang wang-wang mula sa unahan.
Nagkatinginan ang mga pasahero. May pag-asa.
Ngunit biglang napasigaw si Liza at napakapit nang ubod-lakas sa kamay ni Noel. “Kuya! Lalabas na yata!”
Nanlamig ang lahat.
Agad nagsigaw si Noel, “Mga babae lang ang lumapit! Kayo pong mga lalaki, talikod muna! Driver, itapat mo na!”
Isang babaeng pasahero na dating galit sa kaniya ang unang tumulong. “Ako na rito,” sabi nito habang nanginginig. Isa pang matanda ang nag-abot ng malinis na lampin mula sa kaniyang bag. Ang matandang lalaki namang kanina’y pasimuno sa galit ay nasa gilid na, umiiyak at paulit-ulit na nagdarasal.
Paghinto ng bus, bumungad ang nurse at dalawang barangay health worker. Mabilis nilang nailipat si Liza sa stretcher.
Bago tuluyang maibaba, mahigpit na hinawakan ni Liza ang kamay ni Noel.
“Salamat…” bulong niya sa pagitan ng luha at hingal. “Kung pinaupo n’yo ako sa likod… baka hindi kami umabot.”
Hindi nakasagot agad si Noel.
Dahil sa unang pagkakataon matapos ang labing-isang taon, may isang buhay na nakahabol.
EPISODE 5: ANG SANGGOL NA NAGBALIK NG KAPAYAPAAN SA ISANG PUSONG MATAGAL NANG NASUGATAN
Makalipas ang dalawang oras, nasa labas pa rin ng health center si Noel. Hindi na siya bumalik agad sa ruta. Nakaupo lang siya sa plastik na silya sa pasilyo, tahimik, pawis-pawis, at tila hindi pa rin bumababa ang kaba sa dibdib. Sa tabi niya ay ang matandang lalaking kanina’y sumisigaw sa loob ng bus, at ang babaeng pasaherong unang nagalit sa kaniya. Pare-pareho silang tahimik.
Nang bumukas ang pinto ng delivery room, sabay-sabay silang napatayo.
Lumabas ang nurse na may ngiti sa labi.
“Ligtas ang nanay,” sabi nito. “At lalaki ang baby.”
Parang nawalan ng lakas ang tuhod ni Noel. Napahawak siya sa dingding at tuluyang napaluha. Hindi niya iyon napigilan. Ang mga pasaherong kanina’y may galit sa kaniya ay ngayon ay umiiyak na rin.
“Kuya Noel,” tawag ng nurse. “Hinahanap kayo ng pasyente.”
Pagpasok niya, nakita niya si Liza na maputla pero nakangiti, yakap ang munting sanggol na bagong punas pa lamang. Nangingilid ang luha ng babae habang iniabot sa kaniya ang bata nang ilang saglit.
“Gusto ko pong malaman n’yo,” sabi niya, “na kung wala kayo, wala kami ng anak ko rito ngayon.”
Hindi agad nakapagsalita si Noel. Nanginginig ang mga kamay niya habang hawak ang sanggol. Sa unang pagkakataon sa napakahabang panahon, hindi dugo at pagkawala ang naaalala niya sa amoy ng delivery room.
Kundi buhay.
“Anong ipapangalan n’yo?” mahinang tanong niya.
Ngumiti si Liza sa gitna ng luha. “Noel po.”
Tuluyan nang napaiyak ang konduktor.
Sa labas, nang lumabas siyang buhat ang sanggol sa loob ng ilang segundo bago ibalik sa ina, sabay-sabay pumalakpak ang mga pasaherong nakasaksi sa lahat. Wala nang natirang galit. Ang natira na lang ay hiya, pag-unawa, at paggalang.
ARAL NG KUWENTO: Huwag agad humusga sa isang taong tila mahigpit o walang puso, dahil maaaring may sugat siyang pinaghuhugutan at dahilan siyang hindi mo alam. Minsan, ang tingin nating kalupitan ay pag-iingat pala, at ang akala nating pagmamalabis ay desperadong paraan para makapagligtas ng buhay.
MGA KA-BLOG, KUNG NAANTIG ANG PUSO NINYO SA KUWENTONG ITO, HUWAG KALIMUTANG MAG-LIKE, SHARE, AT MAG-COMMENT SA COMMENT SECTION SA FACEBOOK PAGE POST.
