AKO ‘YUNG STUDYANTE NA TUMAWA SA PULUBI SA TABI NG ESKWELAHAN… PERO NANG TUMINGIN AKO NANG MAIGI, TATAY KO PALA ‘YUN—NAGTATAGO LANG SIYA PARA ‘DI KO SIYA IKAHIYA.
Ako si Marco, Grade 10 student. Normal lang sana ang araw na ’yon—maaga akong pumasok, may quiz sa Math, at may practice pa sa hapon. Pero pagdating ko sa tapat ng eskwelahan, may eksenang hindi ko inakala na babago sa buong pagkatao ko.
Bandang umaga, kakababa ko lang sa jeep. May mga estudyanteng nagmamadali papasok, may mga nagkukumpulan, at may ilan na nagtatawanan sa gilid ng gate. Nakiusisa ako.
Doon ko siya nakita.
Isang lalaking nakaupo sa tabi ng pader, marumi ang damit, gusgusin ang mukha, at may hawak na basong lata o tasa na parang humihingi ng limos. Naka-yuko siya, tila pagod na pagod, parang ang bigat ng mundo ang nakapatong sa balikat niya.
“Uy, pulubi oh,” sabi ng isa kong kaklase na si Jomar. “Araw-araw na yata ’yan dito.”
“Tingnan mo ’yung damit, parang basahan,” dugtong ng isa pa. “Baka amoy kanal ’yan.”
At ako… hindi ko alam kung bakit, pero natawa ako. Hindi dahil masaya—kundi dahil ayokong magmukhang mahina sa harap nila. Ayokong mapag-iwanan sa usapan. Ayokong ako ang pagtawanan.
“Kawawa naman,” sabi ko, sabay ngiting pilit. “Baka nanlilimos para pambili ng bisyo.”
Sabay-sabay silang humagikhik.
Pero nang tumawa ako, napalingon ang lalaki.
At doon, may tumama sa dibdib ko. Parang may biglang humigpit sa lalamunan ko.
Hindi ko maipaliwanag… pero pamilyar.
Yung mata niya—kahit marumi ang paligid ng mukha niya—may isang tingin na parang matagal ko nang kilala. Yung linya ng kilay. Yung hugis ng ilong. Yung maliit na peklat sa gilid ng pisngi.
Napaatras ako ng bahagya.
“Marco, tara na!” hila ni Jomar sa bag ko. “Late na tayo!”
Hindi ako makagalaw. Nakatingin lang ako sa kanya. At siya, biglang ibinaba ang tingin, parang ayaw akong harapin.
Lumapit ako nang dahan-dahan, kahit nanginginig ang tuhod ko.
“Kuya…” mahina kong tawag, hindi ko alam kung anong sasabihin. “Okay lang po ba kayo?”
Hindi siya sumagot. Mas lalo siyang yumuko, pinipisil ang baso sa kamay niya na parang tinatago ang mukha. Napansin ko rin ang punit sa manggas ng suot niyang jacket, at ang maruming sombrero na halos tumatakip sa mata.
Pero may isang bagay na hindi ko malilimutan…
Yung kilos ng kamay niya.
Kilala ko ’yon.
Kilos ng taong sanay magtrabaho—may kalyo, may peklat, at may panginginig na parang pagod na pagod na.
Bigla akong nilamig.
“T-Tatay…?” bulong ko, halos walang tunog.
Parang napunit ang hangin sa paligid. Nag-freeze ang mundo.
Hindi siya agad tumingin. Pero nang marinig niya ang salitang “Tatay,” doon siya bahagyang umangat ang mukha.
At nakita ko ang buong katotohanan.
TATAY KO NGA.
Nanlaki ang mata ko. Ramdam ko ang paninikip ng dibdib ko, parang sasabog ang puso ko sa hiya, sa gulat, at sa sakit.
“T-Tay… anong ginagawa niyo dito?” nanginginig kong tanong.
Bigla siyang nagmadaling tumayo, pero halatang mahina ang tuhod niya. Halos matumba siya sa pagtayo, kaya napahawak ako sa braso niya.
“Ay… Marco…” mahina niyang sabi. “Huwag… huwag mo akong lalapitan. Papasok ka na. Baka makita ka ng mga kaklase mo.”
“Bakit? Bakit kayo ganyan ang suot? Bakit kayo nandito… nanlilimos?” halos pasigaw na ako, pero pinipigilan ko dahil maraming tao.
Tumingin siya sa paligid, paranoid, natatakot. Tapos hinila niya ako palayo sa gate, papunta sa mas tahimik na parte ng pader.
“Anak…” pabulong niyang sabi, “hindi ako pulubi. Nagkunwari lang ako.”
“Ha?”
Napangiti siya ng konti, pero hindi ’yon masayang ngiti. Yung ngiting may halong luha at pagod.
“Wala na kasing trabaho, anak,” amin niya. “’Yung pinapasukan kong construction… tumigil. Ilang araw na akong naghahanap. Kaso… wala.”
Parang may bumagsak na bato sa dibdib ko.
“Edi sana sinabi niyo sa’kin! Bakit kailangan niyo pang… magtago dito?!” nanginginig ang boses ko.
Tumango siya nang dahan-dahan. “Dahil… ayokong malaman mo.”
“Ayokong…?”
“Ayokong ikahiya mo ako, anak.”
Parang sinuntok ako ng katotohanan.
“Tay…” napahawak ako sa bibig ko. Nagtutulak na ang luha sa mata ko.
“Tingnan mo ’yung mga bata,” sabi niya habang nakatingin sa mga estudyanteng dumadaan. “Ang gaganda ng bag, ang lilinis ng uniform. Ikaw… pinipilit kong maging maayos. Kahit wala na akong makain minsan, inuuna ko ’yung baon mo. Ayokong maranasan mo ’yung hirap na naranasan ko.”
“Pero bakit kayo nagkunwaring pulubi dito mismo sa school?”
Huminga siya nang malalim. “Kasi dito dumadaan ang maraming tao. Kapag may nagbigay, pambili ko ng tinapay. Kapag wala… okay lang. Basta… hindi mo lang malaman.”
“Hindi ko lang malaman…” inulit ko, nanginginig.
Biglang pumasok sa isip ko ’yung pagtawa ko kanina. ’Yung sinabi kong “pambili ng bisyo.” ’Yung ngiting pilit na para lang makisabay sa kaklase ko.
At sa harap ko ngayon… tatay ko pala ang pinagtawanan ko.
“Tay… ako ’yung tumawa…” pabulong kong amin, basag ang boses. “Ako ’yung… nagsalita ng masama.”
Napatigil siya. Dahan-dahan siyang tumingin sa’kin. At imbes na magalit, imbes na masaktan sa akin, ngumiti pa rin siya.
“Anak…” sabi niya, “kaya nga ako nagtatago. Kasi ayokong dumating ka sa puntong kailangan mong ipagtanggol ako… o ikahiya ako.”
Doon na bumuhos ang luha ko.
“Hindi ko kayo ikakahiya!” halos pumikit ako sa sakit. “Tay, hindi ko alam… hindi ko alam na kayo ’yon…”
Hinawakan niya ang balikat ko. “Alam ko, anak. Hindi mo kasalanan kung napapasama ka minsan sa barkada. Pero sana… bago ka tumawa sa isang tao… isipin mo muna kung anong kwento niya.”
Hindi ko na napigilan. Niyakap ko siya. Mahigpit. Parang doon ko gustong ibalik lahat ng respeto at pagmamahal na nawala sa isang iglap ng pagtawa.
“Tay… uwi na tayo,” sabi ko habang umiiyak. “Hindi ko kayo hahayaang nandito.”
Umiling siya. “May klase ka.”
“Wala akong pakialam sa klase ngayon!” sagot ko. “Mas importante kayo.”
Tumingin siya sa’kin, at doon ko nakita—sa mata niyang pagod—yung luha na matagal niyang kinikimkim.
“Pasensya ka na, anak,” bulong niya. “Ayokong maging pabigat.”
“Hindi kayo pabigat,” sagot ko. “Kayo ang dahilan kung bakit ako nakakatayo dito.”
Nang araw na ’yon, pumasok ako sa school pero iba na ako. Hindi na ’yung batang mabilis makisabay sa tawanan. Hindi na ’yung batang takot mapahiya.
Dahil natutunan ko ang isang bagay na napakasakit:
Minsan, ang taong pinagtatawanan natin sa daan, may anak pala—o may pamilyang umaasang makakauwi siya. Minsan, ang “pulubi” sa paningin natin… tatay pala ng isang batang pinipilit niyang itaguyod.
At mas masakit pa… minsan, tatay mo mismo—na nagkunwari lang para hindi mo siya ikahiya.
Kaya kung may natutunan ako, ito ’yon:
Bago tayo tumawa sa marumi ang damit, bago tayo manghusga sa taong nakaupo sa gilid ng kalsada, bago tayo magsalita ng masakit… tandaan natin na may kwento ang bawat tao. May sugat. May paghihirap. At madalas, may pagmamahal na mas malaki pa sa hiya.
Dahil ang tunay na magulang… kahit gutom, kahit walang wala, kahit kailangan niyang magmukhang pulubi—gagawin niya, para lang hindi mapahiya ang anak niya.
Minsan, ang nakakatawa sa paningin ng iba… ay ang pinakamasakit na sakripisyo sa puso ng isang ama.
At minsan, hindi ang pulubi ang dapat kaawaan…
Kundi ang anak na natutong tumawa, bago matutong magpasalamat.
TRENDING STORY YOU MAY WATCH
