ANG HULING YAKAP NI MAMA
“Please, Diyos ko, huwag Mo siyang kunin.”
Nakaluhod ako sa labas ng operating room habang naririnig ang mabilis na mga yabag sa loob. Sa kabilang dulo ng pasilyo, nakayuko si Renato. Katabi niya si Celina, hawak ang batang lalaking para bang walang nagdurusang ibang anak ang kaniyang kinakasama.
Makalipas ang ilang oras, lumabas si Dr. Santos. Pagod ang kaniyang mga mata.
“Naibalik namin ang tibok ng puso ni Angel,” sabi niya.
Napahawak ako sa dibdib. “Salamat po!”
“Pero napakahina pa rin niya. Kailangan nating obserbahan kung kakayanin ng katawan niya.”
Pinayagan akong pumasok saglit. Nakapikit si Angel, pero nang hawakan ko ang kaniyang kamay, bahagya itong gumalaw.
“Anak, nandito na si Mama.”
Dahan-dahan siyang dumilat.
“Uuwi na po ba tayo?”
“Oo, kapag malakas ka na.”
“Puwede po bang maliit lang ang bahay natin?”
“Oo, anak.”
“Basta may bintana.”
Tumawa akong may luha. “Para makita natin ang mga bituin?”
Umiling siya. “Para po kapag duty ka, makikita kitang pauwi.”
Niyakap ko siya nang maingat, iniiwasan ang mga tubong nakakabit sa kaniya.
“Hindi na kita iiwan, Angel.”
“Mama, pahinga ka na rin po. Pagod ka palagi.”
Iyon ang huling malinaw niyang sinabi.
Kinagabihan, biglang lumala ang kaniyang kondisyon. Sinubukan ng mga doktor ang lahat, ngunit hindi na muling bumalik ang kaniyang tibok ng puso.
Nang sabihin nilang wala na siya, parang may pumutol sa isang bahagi ng pagkatao ko.
Naalala ko ang una niyang hakbang, ang una niyang ngiti, at ang munting kamay na ayaw bumitaw sa akin sa paliparan. Ngayon, ako naman ang ayaw nang bumitaw.
Lumapit si Renato, umiiyak.
“Marites, patawarin mo ako.”
Tiningnan ko siya. “Alam mo bang pinaghirapan kong bilhin ang bahay na iyon para kay Angel?”
Tumango siya.
“Pero ang kailangan pala niya ay gamot, pagkain, at magulang na hindi siya bibitawan.”
Wala siyang naisagot.
Hindi ko siya pinatawad noon. Hindi rin ako gumanti. Ipinagpatuloy ko ang reklamo tungkol sa mga dokumento at perang inilihim niya. Hindi na maibabalik ng kahit anong kaso ang anak ko, pero ayokong ibaon din sa kasinungalingan ang kaniyang kuwento.
Sa burol, iniabot ni Aling Nena ang lumang bag ni Angel. Nasa loob ang kuwadernong binanggit niya.
Bawat pahina ay may petsa.
“Day 30: Nami-miss ko na si Mama.”
“Day 365: Sana sa susunod na birthday, makauwi siya.”
“Day 1,460: Hindi ko sinabi sa kaniya na may sakit ako. Baka mag-alala siya.”
Sa likod ng kuwaderno, may nakadikit na maliit na sobre. Nakasulat: PAMASAHE NI MAMA.
Binuksan ko iyon. May mga baryang piso, lumang limang piso, at perang papel na maingat na tinupi. May kasama ring resibo mula sa pagbebenta niya ng mga lumang laruan.
At isang huling sulat:
“Mama, alam kong mahal ang ticket mo. Nag-iipon din po ako para hindi ikaw lang ang pagod. Kapag sapat na ito, ikaw naman ang pauuwiin ko.”
Niyakap ko ang sobre sa harap ng kabaong.
Limang taon akong nag-ipon para sa bahay na matitirhan ng anak ko.
Limang taon pala siyang nag-ipon para makauwi ako.
Nang makauwi ako, wala nang batang naghihintay sa pintuan.
WAKAS.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Hindi lahat ng sakripisyo ay sinusuklian ng katapatan. May mga taong handang ibigay ang lahat para sa pamilya, ngunit mayroon ding umaabuso sa kanilang pagmamahal at pagtitiwala. Kaya mahalagang matutong magmahal nang hindi kinakalimutang protektahan ang sarili.
2. Hindi pera ang pinakamahalagang regalo sa ating mga anak. Maaaring magbigay ng magandang bahay, mamahaling gamit, at masaganang buhay, ngunit hindi nito kayang palitan ang oras, pag-aaruga, at pagmamahal ng isang magulang.
3. Huwag ipagpalit ang pamilya sa pansamantalang kaligayahan. Ang pagtataksil ay hindi lamang sumisira sa relasyon ng mag-asawa. Maaari rin nitong wasakin ang kinabukasan at damdamin ng mga inosenteng anak.
4. Pahalagahan ang sakripisyo ng mga OFW. Sa likod ng bawat perang kanilang ipinapadala ay may pagod, pangungulila, at mga pagkakataong hindi na nila mababawi. Huwag hayaang masayang ang kanilang pinaghirapan.
5. Habang may panahon, yakapin at mahalin ang ating pamilya. Maaaring maibalik ang perang nawala, maitayong muli ang nasirang bahay, at mapalitan ang mga materyal na bagay. Ngunit kapag nawala ang isang mahal sa buhay, walang anumang kayamanan ang makapagbabalik sa kaniya.
MENSAHE SA LAHAT NG MAMBABASA
Para sa lahat ng mga magulang na nagtatrabaho sa malayo, nawa’y maging ligtas at masaya ang inyong mga pamilyang naghihintay sa Pilipinas.
At para sa mga anak, asawa, at kapamilyang naiiwan, sana ay huwag nating kalimutang magpasalamat sa mga taong nagsasakripisyo para sa atin.
Kung naantig ang puso mo sa kuwentong ito, paki-SHARE ito sa iyong mga kaibigan at pamilya. Malay natin, may isang taong nangangailangan ng paalalang ito upang matutong pahalagahan ang kaniyang mga mahal sa buhay bago mahuli ang lahat.
Tandaan: Ang pera ay maaaring kitain muli. Ang bahay ay maaaring maitayo muli. Pero ang isang yakap na hindi naibigay sa tamang panahon ay maaaring maging panghabambuhay na panghihinayang.
