SAAN NAPUNTA ANG LAHAT NG PADALA?
Hindi na pinilit ni Marites ang anak na magsalita sa loob ng paliparan.
Dinala niya muna si Junjun sa isang maliit na kainan malapit sa terminal.
Pagdating ng pagkain, halos manginig ang bata sa pananabik.
Napansin iyon ni Marites.
“Anak, dahan-dahan.”
Pero tila hindi niya naririnig ang ina.
Mabilis niyang kinain ang kanin at ulam.
Napaiyak si Marites habang pinagmamasdan siya.
Hindi dahil sa dami ng kinakain ng anak.
Kundi dahil naisip niya kung gaano katagal itong nagugutom.
“Junjun, kailan ka huling kumain nang ganito karami?”
Tumigil ang bata.
“Kahapon po.”
Napahawak si Marites sa dibdib.
“Kahapon?”
“Opo.”
“Bakit?”
“Wala po kaming pera.”
“Pero nagpapadala ako!”
Tahimik si Junjun.
Maya-maya, inilabas niya ang isang lumang cellphone.
“Ma, ito po.”
Ipinakita niya ang mga mensahe.
Mga resibo.
Mga transfer.
Mga screenshot ng perang ipinapadala ni Marites.
At sa bawat buwan, nakalagay ang halagang ipinadala.
Malalaki ang halaga.
Pero may isang bagay na kapansin-pansin.
Walang resibo para sa matrikula.
Walang resibo para sa gamot.
Walang grocery receipt.
Walang anumang patunay na ginastos iyon para kay Junjun.
“Kanino napupunta ang pera?”
Umiyak si Junjun.
“Kay Tita Lorna po.”
“Bakit?”
“Sinabi niya po na para sa bahay.”
“Pero ikaw?”
“Sinabi niya po na kaya ko namang magtiis.”
Parang sinaksak si Marites.
Tatlong taon siyang nangibang-bansa para hindi magtiis ang kaniyang anak.
Samantala, ang anak niya pala ang siyang nagtitiis.
Kinagabihan, hindi sila umuwi sa bahay ni Lorna.
Nag-check in muna sila sa isang maliit na hotel.
Doon, dahan-dahang ikinuwento ni Junjun ang lahat.
Minsan, isang beses lang siya kumakain sa isang araw.
Kapag walang pera, humihingi siya ng tirang pagkain sa kapitbahay.
May mga araw na hindi siya pumapasok dahil walang pamasahe.
May mga gabing natutulog siyang gutom.
At ang pinakamasakit, ilang beses niyang tinawagan ang kaniyang ina.
Pero pinagbawalan siya ni Lorna.
“Sinabi ni Tita na baka mawalan ka ng trabaho kapag nalaman mong nahihirapan ako.”
Napapikit si Marites.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil sabi niya, kapag nagsumbong ako, ipapadala niya ako sa malayong probinsya.”
Hindi nakasagot si Marites.
Kinabukasan, pumunta sila sa paaralan.
Doon nalaman ni Marites ang mas masakit na katotohanan.
Matagal nang hindi nag-aaral si Junjun.
Nakapag-enroll siya, ngunit hindi nabayaran ang malaking bahagi ng tuition.
“Pero sabi sa akin ni Lorna, honor student pa rin siya,” nanginginig na sabi ni Marites.
Umiling ang guro.
“Ma’am, mabait po ang anak ninyo. Pero ilang buwan na siyang hindi regular.”
Paglabas nila, napaupo si Marites sa bangketa.
“Anak…”
Lumapit si Junjun.
“Kasalanan ko ba?”
Umiling si Marites.
“Hindi.”
“Dapat po ba hindi ako nagsabi?”
“Hindi.”
“Baka po magalit si Tita.”
Hinawakan ni Marites ang kamay niya.
“Hindi na siya ang dapat mong katakutan.”
Sa unang pagkakataon, nakita ni Junjun ang galit sa mukha ng kaniyang ina.
Ngunit hindi pa alam ni Marites ang buong katotohanan.
Nang gabing iyon, dumating ang isang lalaki sa hotel.
Nagpakilala itong si Ramon, dating kapitbahay nila.
May dala siyang lumang sobre.
“Marites, matagal ko nang gustong ibigay ito sa iyo.”
Binuksan niya ang sobre.
Nandoon ang mga photocopy ng bank records.
May mga withdrawal.
May mga transfer.
At halos lahat ay ginawa ilang araw matapos magpadala si Marites.
Pero ang huling dokumento ang nagpahinto sa kaniyang paghinga.
May malaking halaga na ipinadala sa isang pribadong account.
At ang pangalan ng recipient ay hindi si Lorna.
Hindi rin si Junjun.
Ang pangalan ay isang lalaking hindi niya kilala.
“Arturo Villanueva.”
Napatingin si Marites kay Ramon.
“Sino siya?”
Umiling si Ramon.
“Hindi ko alam.”
Maya-maya, nagsalita si Junjun.
“Ma…”
“Ano?”
Nakatingin siya sa dokumento.
“Kilala ko po ang pangalan na ’yan.”
“Paano?”
Nanginginig ang labi ng bata.
“Siya po ang taong pumupunta sa bahay kapag wala ka.”
Namutla si Marites.
“Anong ginagawa niya?”
Hindi agad sumagot si Junjun.
Pagkatapos, mahina niyang sinabi:
“Kinukuha niya po ang pera.”
“Bakit?”
Napaluha ang bata.
“Dahil sabi niya…”
Tumigil siya.
“…utang daw iyon ni Papa.”
Nanigas si Marites.
Matagal nang patay ang kaniyang asawa.
At alam niyang wala itong iniwang malaking utang.
Ngunit nang gabing iyon, may tumawag sa cellphone niya.
Isang hindi kilalang numero.
“Marites,” sabi ng lalaki sa kabilang linya.
“Kung gusto mong manatiling buhay ang anak mo…”
Napatayo siya.
“…huwag mong gagalawin ang perang pinadalhan mo.”
