“Bakit parang alam ko kung kailan ako mamamatay?”
Iyon ang unang tanong na pumasok sa isip ko nang dumilat ako sa isang silid na hindi ko kailanman nakita.
Malamig ang hangin. Mabigat ang kumot sa katawan ko. Sa paligid ay may mga babaeng nakasuot ng kakaibang mahahabang damit, at lahat sila ay nakatingin sa akin na parang nakakita ng multo.
“Prinsesa Leonora… gising na po kayo!”
Napaupo ako.
“Prinsesa?”
Biglang sumakit ang ulo ko.
At kasabay ng sakit na iyon ay sunod-sunod na mga alaala na hindi naman akin.
Isang palasyo.
Isang kasal.
Isang lalaking nakasuot ng itim na damit.
At isang prinsipe na kilala sa buong kaharian dahil sa kaniyang kalupitan.
Prinsipe Damian.
Napahawak ako sa dibdib ko nang maalala ko ang mukha niya.
“Hindi…”
Hindi ito panaginip.
Ako si Mariel, isang simpleng dalagang lumaki sa isang maliit na nayon. Ang huli kong naaalala ay naglalakad ako pauwi mula sa palengke habang umuulan. Nadulas ako sa isang bangin.
Pero nang dumilat ako, nasa katawan ako ng isang babaeng ayon sa mga alaala ay asawa ng pinakamalupit na prinsipe sa kaharian.
At mas nakakatakot pa roon—
alam ko ang buong kuwento.
Sa orihinal na buhay ni Leonora, siya ay isang mahirap na dalagang pinakasalan ni Prinsipe Damian dahil sa isang kasunduang pampulitika. Hindi niya minahal ang babae.
Sa katunayan, kinamumuhian niya ito.
Sa kuwento na alam ko, tatlong buwan pagkatapos ng kanilang kasal, pagbibintangan si Leonora na nagtaksil sa pamilya ng prinsipe.
At sa ika-30 araw ng buwan ng Ani, ipapapatay siya sa harap ng buong palasyo.
Tumingin ako sa kalendaryong nakasabit sa dingding.
Nanlamig ang mga kamay ko.
Dalawampu’t siyam na araw na lang.
“Hindi ako mamamatay.”
Iyon ang una kong ipinangako sa sarili ko.
Hindi ako magiging kawawang prinsesa na tahimik na naghihintay sa kamatayan.
Kinabukasan, dumating si Prinsipe Damian.
Pumasok siya sa silid na walang emosyon sa mukha.
“Gising ka na pala.”
Tumayo ako.
“Magandang umaga, Mahal na Prinsipe.”
Napatingin siya sa akin.
Marahil ay sanay siyang makita si Leonora na umiiyak kapag kaharap siya.
Ngunit hindi ako umiyak.
“May kailangan ka?”
“Wala.”
“Kung ganoon, aalis na ako.”
Huminto siya.
“Bakit hindi ka nagtatanong kung saan ako pupunta?”
“Hindi ko kailangan malaman.”
Bahagyang kumunot ang noo niya.
Sa unang pagkakataon, tila hindi niya ako maintindihan.
Simula noon, nagsimula akong magbago.
Hindi ako nakipag-away sa mga kasambahay.
Hindi ako nanligaw ng simpatiya.
Hindi ako nagreklamo sa malamig na pakikitungo ng prinsipe.
Sa halip, pinag-aralan ko ang palasyo.
Sino ang mga kakampi niya.
Sino ang mga kaaway niya.
Sino ang magiging saksi laban sa akin.
At higit sa lahat, hinanap ko ang taong tunay na magpapanggap na ako ay isang traydor.
Natagpuan ko siya.
Si Don Rafael, ang pinakamalapit na tagapayo ng prinsipe.
Sa orihinal na kuwento, siya ang maglalagay ng lihim na sulat sa aking silid na magmumukhang ebidensiya ng pagtataksil.
Kaya isang gabi, nagkunwari akong natutulog.
At tama ang hinala ko.
May pumasok sa silid.
Si Don Rafael.
Tahimik niyang inilagay ang isang sobre sa ilalim ng aking unan.
Pagkaalis niya, agad kong kinuha iyon.
May laman itong sulat na nagsasabing ipinagkanulo ko ang kaharian.
Napangiti ako nang mapait.
“Hindi ngayon.”
Kinabukasan, dinala ko ang sulat kay Prinsipe Damian.
Akala ko ay hindi siya maniniwala sa akin.
Pero nang mabasa niya iyon, biglang nagbago ang kaniyang mukha.
“Kanino mo ito nakuha?”
“Sa ilalim ng unan ko.”
“May nakakita?”
“Wala.”
Matagal niya akong tinitigan.
“Bakit mo ito ibinigay sa akin?”
“Dahil kapag hindi ko ginawa, ako ang mamamatay.”
Tumahimik siya.
“Alam mo ba ang petsa ng kamatayan mo?”
Tumingin ako sa kaniyang mga mata.
“Oo.”
At doon niya unang nakita ang takot sa mukha ko.
“Tatlong linggo mula ngayon.”
Hindi siya sumagot.
Lumipas ang mga araw.
Unti-unti, nalaman ni Damian ang mga lihim na itinago ng kaniyang sariling mga tauhan.
Nahuli si Don Rafael.
Napatunayang peke ang mga dokumento.
Nabunyag ang isang planong kudeta.
At sa halip na ako ang mamatay sa ika-30 araw, si Don Rafael ang ipinakulong.
Akala ko tapos na ang lahat.
Akala ko nakaligtas na ako.
Ngunit isang gabi, pinatawag ako ni Damian sa lumang hardin.
Tahimik siyang nakatayo sa ilalim ng puno.
“Mariel.”
Napatingin ako.
Hindi niya ako tinawag na Leonora.
Mariel.
Ang tunay kong pangalan.
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Paano mo nalaman?”
“May isang matandang manggagamot na nagsabi sa akin.”
Lumapit siya.
“Sinabi niyang ang babaeng nasa katawan ni Leonora ay hindi na ang parehong kaluluwa.”
Hindi ako nakapagsalita.
“Hindi kita ipapapatay,” sabi niya.
Napaluha ako sa ginhawa.
“Salamat.”
Ngunit bigla siyang tumalikod.
“Dahil ikaw ang dahilan kung bakit nabago ang kapalaran ng kaharian.”
Hindi ko alam kung bakit, pero sa sandaling iyon ay nakaramdam ako ng kakaibang lungkot.
Kinabukasan, nagising ako sa tunog ng kampana.
Nagkakagulo ang buong palasyo.
Tumakbo ako palabas.
At nakita ko si Damian na duguan.
Tinamaan siya ng palaso habang pinoprotektahan ang kaniyang ama mula sa pagtatangkang pagpatay.
Lumapit ako sa kaniya.
“Damian!”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Bakit ka umiiyak?”
“Dahil ayokong mamatay ka.”
Ngumiti siya.
“Akala ko ba alam mong ikaw ang mamamatay?”
Nanginginig akong tumingin sa kaniya.
At doon ko napagtanto ang pinakamalaking pagkakamali ko.
Akala ko ang araw na nakasulat sa kuwento ay araw ng aking kamatayan.
Hindi pala.
Araw iyon ng pagkamatay ng taong pinakamamahal sa akin.
“Hindi…”
Mahigpit kong hinawakan ang kamay niya.
“Hindi puwede. Ako ang dapat mamatay.”
Umiling siya.
“Binago mo na ang kapalaran mo.”
Huminga siya nang mabigat.
“Pero hindi mo kayang baguhin ang lahat.”
Pumikit siya.
At sa aking mga bisig, tuluyan siyang nawala.
Nang gabing iyon, umupo ako sa tabi ng kaniyang kabaong.
Doon ko natuklasan ang isang liham na iniwan niya para sa akin.
“Mariel,
Noong una kitang nakita, akala ko isa ka lamang babaeng kailangan kong pakasalan.
Pagkatapos, natutunan kong ikaw pala ang taong magtuturo sa akin kung paano maging tao.
Kung mababasa mo ito, ibig sabihin ay hindi ko na nagawang sabihin sa iyo nang harapan ang isang bagay.
Mahal kita.
At kung may pagkakataong bumalik ka sa mundo kung saan ka nanggaling, huwag mong kalimutang minsan, may isang prinsipe na natutong ngumiti dahil sa isang mahirap na babae.”
Hindi ko na napigilan ang pag-iyak.
Akala ko nang mabago ko ang kuwento, magiging masaya ang lahat.
Hindi pala.
Minsan, hindi natin kailangang mamatay para mawalan ng isang taong mahal natin.
Minsan, sapat nang mabuhay tayo para dalhin habambuhay ang sakit ng pagkawala.
Lumipas ang maraming taon.
Naging reyna ako ng kaharian.
Ngunit hindi ako kailanman nag-asawa muli.
Sa bawat taon na lumilipas, pumupunta ako sa hardin kung saan kami huling nag-usap.
At sa ilalim ng puno, may isang maliit na bato na may nakaukit na pangalan niya.
DAMIAN.
Sa likod nito, ipinasulat ko ang isang pangungusap:
“Iniligtas ko ang buhay ko, ngunit nawala ang taong naging dahilan kung bakit gusto kong mabuhay.”
At iyon ang pinakamasakit na bahagi ng aking pagbabalik sa nakaraan.
Nalaman kong kaya kong baguhin ang kapalaran.
Pero hindi lahat ng minamahal natin ay kasama nating makakarating sa bagong kinabukasan.
MGA ARAL SA BUHAY
1. Hindi lahat ng bagay ay kayang kontrolin ng tao. Kahit gaano natin paghandaan ang hinaharap, may mga pangyayaring hindi natin kayang pigilan.
2. Huwag hintaying mawala ang isang tao bago sabihin ang nararamdaman. Maaaring dumating ang araw na wala ka nang pagkakataong sabihin ang “Mahal kita” o “Salamat.”
3. Ang tunay na pagbabago ay nagsisimula sa kabutihan. Minsan, ang isang taong minamaliit ng lahat ang siyang may kakayahang baguhin ang buhay ng marami.
4. Ang kapatawaran ay hindi nangangahulugang nakakalimutan natin ang sakit. Nangangahulugan itong pinipili nating huwag hayaang sirain tayo ng nakaraan.
5. Pahalagahan ang mga taong nasa tabi mo ngayon. Dahil ang pinakamasakit na alaala ay kadalasang nagsisimula sa salitang, “Sana sinabi ko sa kaniya noon…”
Kung nagustuhan mo ang kuwentong ito, i-share mo ito sa iyong pamilya at mga kaibigan para mabasa rin nila ang kagandahan ng kuwento at maramdaman ang aral na iniwan nito.
