“Boss, may isang janitress lang po ang tumulong sa inyo.”
Iyon ang unang sinabi ng assistant ko nang bumalik siya sa opisina.
Hindi ako agad sumagot.
Nakatayo pa rin ako sa harap ng salamin, suot ang lumang uniporme ng basurero, hawak ang isang malaking itim na garbage bag. Ilang oras lang ang lumipas mula nang lumabas ako sa sarili kong kompanya na hindi nila alam na ako ang CEO.
Pero may isang tanong na paulit-ulit na umiikot sa isip ko.
Bakit kaya, sa dami ng empleyadong nadaanan ko, isang janitress lamang ang nakapansin na nauuhaw ako?
At higit sa lahat…
Ano ang gagawin ko kinabukasan kapag nalaman nilang ang basurero na tinaboy, nilampasan, at halos hindi pinansin ay ang taong may hawak ng kanilang mga trabaho?
Ako si Adrian Santos, CEO ng Santos Industrial Corporation.
Sa loob ng labinlimang taon, ako ang namahala sa kumpanyang minana ko sa aking ama. Libo-libong empleyado ang nagtatrabaho sa iba’t ibang sangay namin. May mga manager, supervisor, engineer, accountant, security guard, driver, maintenance staff at mga ordinaryong empleyadong araw-araw na nagsusumikap para mabuhay.
Pero habang lumalaki ang kumpanya, napansin kong may nagbabago.
Maraming empleyado ang mahusay kapag kaharap ang kanilang boss.
Pero kapag kaharap ang isang taong mababa ang posisyon, ibang-iba ang kanilang ugali.
Kaya isang araw, nagdesisyon akong gumawa ng isang simpleng pagsubok.
Hindi ako magsusuot ng barong.
Hindi ako sasakay sa mamahaling kotse.
Hindi ako magpapakilalang CEO.
Magpapanggap akong ordinaryong basurero.
Alas-sais pa lamang ng umaga, pumasok na ako sa likurang bahagi ng kompanya. Suot ko ang lumang uniporme ng sanitation crew, may cap sa ulo at may hawak na malaking garbage bag.
Walang nakakilala sa akin.
At doon nagsimula ang lahat.
“Hoy! Ikaw!”
Napalingon ako.
Isang empleyado mula sa opisina ang nakaturo sa hawak kong basura.
“Diyan mo ilagay. Huwag sa tapat ng entrance.”
“Opo,” sagot ko.
Hindi man lang niya ako tiningnan nang maayos.
Makalipas ang ilang minuto, may dumaan na dalawang supervisor.
“Ang dumi rito.”
“Hindi ba trabaho nila ’yan?”
Nagtawanan sila.
Tahimik akong nagpatuloy sa pagkuha ng mga basura.
Bandang alas-diyes ng umaga, nagsimula akong makaramdam ng matinding uhaw dahil mainit ang panahon.
Dumaan ako sa lobby.
Maraming empleyado roon.
May mga taong may hawak na kape.
May ilan na may malamig na bottled water.
May mga taong nag-uusap habang naglalakad.
Napatingin ako sa isang water dispenser.
Lumapit ako.
Ngunit bago pa ako makainom, may receptionist na nagsalita.
“Sir, employees only po doon.”
Napatingin ako sa kaniya.
“Ah… pasensya na po.”
Umalis ako.
Wala akong reklamo.
Gusto kong makita kung hanggang saan ang kaya nilang ipakita kapag wala silang nakikitang mahalagang tao sa harapan nila.
Nagpatuloy ako sa trabaho.
Hanggang sa halos manghina na ako sa init.
Umupo ako saglit sa gilid ng building.
At doon ko siya nakita.
Si Lorna.
Isang janitress na halos sampung taon nang nagtatrabaho sa kompanya.
May hawak siyang mop.
Pawis na pawis din siya.
Pero nang makita niya akong nakaupo at hinihingal, agad siyang lumapit.
“Kuya, okay lang po kayo?”
Tumango ako.
“Opo. Medyo nauuhaw lang.”
Hindi siya nagdalawang-isip.
Kinuha niya ang sarili niyang bottled water.
“Inumin niyo po ito.”
Napatingin ako sa bote.
“Pero baka kailangan ninyo.”
“May isa pa po ako sa bag ko.”
“Sigurado kayo?”
Ngumiti siya.
“Opo. Mas kailangan ninyo ngayon.”
Kinuha ko ang tubig.
Sa simpleng sandaling iyon, parang biglang nawala ang lahat ng ingay sa paligid.
Isang bottled water lamang iyon.
Pero para sa akin, higit pa roon ang ibinigay niya.
Kabutihan.
Paggalang.
At isang paalala kung bakit ako nagsimula sa kompanyang iyon.
“Salamat,” sabi ko.
“Walang anuman po.”
Babalik na sana siya sa trabaho nang biglang may supervisor na sumigaw.
“Lorna!”
Napalingon siya.
“Bakit mo iniwan ang area mo?”
“Sir, binigyan ko lang po ng tubig si kuya.”
“Basurero lang naman iyon!”
Napayuko si Lorna.
“Pasensya na po.”
“Bumalik ka sa trabaho!”
“Opo.”
Tahimik siyang umalis.
Nakatayo ako roon, mahigpit ang pagkakahawak sa bote.
“Basurero lang.”
Iyon ang mga salitang hindi ko makalimutan.
Hindi dahil nasaktan ako.
Kundi dahil naisip ko kung ilang beses nang narinig iyon ng mga taong katulad ni Lorna.
Nang araw ding iyon, bumalik ako sa opisina.
Tinanggal ko ang cap.
Inilapag ko ang garbage bag.
At nagpalit ako ng suit.
“Sir, ready na po ang meeting,” sabi ng assistant ko.
“May report ka ba tungkol sa ginawa ko kanina?”
“Opo.”
Inilapag niya ang folder sa mesa.
May listahan ng mga empleyadong nakausap ko.
May mga tumingin sa akin nang masama.
May mga umiwas.
May mga nagsabi ng masasakit na salita.
Pero may isang pangalan na nakabilog nang malaki.
Lorna.
“Siya lang?” tanong ko.
“Opo.”
“Siya lang ang tumulong?”
“Opo, sir.”
Tahimik akong tumingin sa folder.
“Hanapin mo ang employment record niya.”
Makalipas ang ilang minuto, dumating ang impormasyon.
Sampung taon na siya sa kompanya.
Walang disciplinary record.
Walang reklamo.
Palaging pumapasok nang maaga.
At halos hindi gumagamit ng leave kahit kailangan niyang magtrabaho para sa pamilya.
Nalaman ko rin na may anak siyang nag-aaral at matagal na niyang pinag-iipunan ang tuition nito.
Kinabukasan, ipinatawag ko ang lahat ng department heads.
Hindi nila alam kung bakit.
Nang pumasok ako sa conference room, tahimik ang lahat.
May ilan pang nagulat nang makita ako.
“Good morning,” sabi ko.
“Good morning, sir.”
Umupo ako.
“May gusto akong pag-usapan.”
Inilapag ko sa mesa ang litrato ko na suot ang uniporme ng basurero.
Biglang nanahimik ang buong silid.
“May isang bagay akong gustong malaman,” sabi ko.
“Paano ninyo tratuhin ang isang tao kapag alam ninyong wala siyang kapangyarihan?”
Walang sumagot.
“May mga taong pinapansin ninyo dahil mataas ang posisyon. May mga taong nirerespeto ninyo dahil may pera. Pero paano ang mga taong naglilinis ng opisina ninyo? Ang nagbubuhat ng basura ninyo? Ang nagbabantay sa gate? Ang nag-aayos ng sirang gamit?”
Tahimik ang lahat.
Pagkatapos, tinawag ko si Lorna.
Pumasok siya na halatang kinakabahan.
“Sir, may problema po ba?”
Ngumiti ako.
“Wala.”
Tumayo ako.
“At gusto kong magpasalamat sa iyo.”
Nagulat siya.
“Para saan po?”
“Dahil kahapon, noong lahat ay nagmamadali at walang pumansin sa akin, ikaw lang ang nagbigay sa akin ng tubig.”
Napatingin siya sa akin.
Unti-unting nagbago ang mukha niya.
“Sir…”
“Hindi mo alam kung sino ako noon. Hindi mo alam kung may maibibigay ako sa iyo. Tinulungan mo ako dahil kailangan ko ng tulong.”
Napaluha siya.
At sa harap ng lahat, sinabi ko ang isang bagay na hindi nila inaasahan.
“Simula ngayon, ikaw ang magiging head ng Employee Welfare and Support Program ng kompanya.”
Napanganga ang mga manager.
“Sir, ako po?”
“Oo. Dahil ikaw ang nakakaalam kung ano ang pakiramdam ng isang ordinaryong empleyado.”
Umiling siya habang umiiyak.
“Hindi ko po alam kung karapat-dapat ako.”
“Karapat-dapat ka dahil hindi mo hinintay na maging mahalaga ang isang tao bago mo siya tratuhin nang maayos.”
At mula noon, nagbago ang kultura ng kompanya.
Hindi ko tinanggal ang lahat ng empleyadong hindi tumulong sa akin.
Pero tinuruan ko silang muli.
Dahil natutunan ko rin na ang isang kumpanya ay hindi lamang sinusukat sa laki ng kita.
Sinusukat din ito sa paraan ng pagtrato nito sa mga taong walang kapangyarihan.
At si Lorna?
Hindi niya alam na ang isang simpleng bote ng tubig ang magiging simula ng pinakamalaking pagbabago sa buhay niya.
Makalipas ang ilang buwan, nakatapos sa kolehiyo ang anak niya.
At nang araw ng graduation, ako mismo ang dumalo.
Hindi bilang CEO.
Kundi bilang taong hindi kailanman nakalimot sa isang janitress na minsang nagsabi:
“Mas kailangan ninyo ngayon.”
Doon ko napatunayan ang isang bagay.
Hindi kailangang maging mayaman ang isang tao para maging mabuti. At hindi kailangang maging makapangyarihan para magkaroon ng malaking halaga.
Minsan, sapat na ang isang maliit na kabutihan upang mabago ang buhay ng isang tao.
Kaya kung may taong mababa ang posisyon sa inyong paligid, huwag ninyo siyang maliitin.
Baka ang simpleng kabutihang gagawin ninyo sa kaniya ngayon ang maging pinakamagandang bagay na maaalala niya habambuhay.
