“Sir, kunin n’yo na po ito. Ako na lang ang maghahanap ng pagkain mamaya.”
Iyon ang sinabi ng isang bagong security guard sa isang lalaking gusot ang damit, marumi ang sapatos, at nakaupo sa tapat ng malaking gusali ng kumpanyang pinapasukan niya.
Hindi alam ng guard na ang lalaking iyon ang mismong CEO ng kumpanyang binabantayan niya.
At lalong hindi niya alam na buong araw iyong nakaupo roon hindi para mamalimos, kundi para subukan kung paano tratuhin ng mga empleyado ang isang taong wala sa posisyon para bigyan sila ng pakinabang.
Sa araw na iyon, isang simpleng kahon ng pagkain ang magbubunyag kung sino talaga ang may puso sa loob ng kumpanyang ilang taon kong itinayo.
Ako si Adrian Villareal, CEO ng Villareal Holdings.
Sa loob ng labinlimang taon, pinaghirapan kong palaguin ang kumpanyang minana ko sa ama ko. Mayroon kaming ilang gusali sa Maynila, mga subsidiary, at daan-daang empleyado.
Pero habang lumalaki ang kumpanya, may isang bagay na unti-unting gumugulo sa akin.
Dumadami ang reklamo tungkol sa ugali ng ilang empleyado.
May mga guard na pinapagalitan dahil pinapapasok ang matatandang bisita.
May mga receptionist na ayaw kausapin ang mga ordinaryong delivery rider.
May mga staff na nagsasabing hindi sila tinatrato nang maayos ng management.
Nang tanungin ko ang mga department head, pare-pareho ang sagot nila.
“Sir, okay naman po ang lahat.”
“Walang problema sa staff.”
“Baka iilan lang po ang nagrereklamo.”
Hindi ako kumbinsido.
Kaya isang Lunes ng umaga, nagdesisyon akong gumawa ng isang bagay na hindi ko pa nagagawa.
Nagpanggap akong homeless.
Nagsuot ako ng lumang jacket, kupas na pantalon, lumang sapatos, at isang bonnet. Pinahiran ko ng kaunting alikabok ang mukha ko at iniwan ko ang cellphone, relo, at wallet sa bahay.
Alam kong delikado ang ginawa ko.
Pero gusto kong malaman ang totoo.
Kung paano ba talaga tinatrato ng mga empleyado ko ang isang taong hindi nila kailangan.
Alas-siyete pa lang ng umaga, pumunta na ako sa harap ng pangunahing gusali.
Umupo ako sa isang bangko malapit sa entrance.
Tahimik lang ako.
Hindi ako nanghihingi ng pera.
Wala akong sinasabi.
Pinagmamasdan ko lang ang mga taong pumapasok.
Isa-isang dumating ang mga empleyado.
May mga nakasuot ng mamahaling damit.
May mga may dalang kape.
May mga nagmamadali.
May ilang tumingin sa akin.
Pero walang nagsalita.
Isang babae ang napatingin sa akin at agad na lumipat ng direksiyon.
Dalawang empleyado ang nagbulungan habang dumadaan.
“Baka mamaya manghingi.”
“Bakit kasi dito pa pumupunta?”
Narinig ko iyon.
Pero nanatili akong tahimik.
Makalipas ang isang oras, dumating ang isang senior manager.
Nang makita niya ako, agad siyang napasimangot.
“Guard!”
Lumapit ang isang security officer.
“Paalisin mo nga ‘yan dito.”
“Opo, sir.”
Tumayo ako.
Hindi ko alam kung saan ako pupunta.
Pero bago ako tuluyang makalayo, may isang batang security guard na lumapit.
“Sir, sandali lang po.”
Napatingin ako sa kanya.
Bagong-bago ang uniform niya.
Malinis ang sapatos.
Halatang bago rin ang ID niya.
“Kuya, huwag po kayong aalis.”
“Bakit?”
“Baka gutom po kayo.”
Umiling ako.
“Hindi ako gutom.”
Pero tumingin siya sa mukha ko.
“Sigurado po?”
Tumango ako.
Ngumiti siya nang kaunti.
“Sandali lang po.”
Tumakbo siya papunta sa guardhouse.
Makalipas ang ilang minuto, bumalik siya na may hawak na isang lunchbox at bote ng tubig.
“Ito po.”
Tumingin ako sa pagkain.
“Sa’yo ito?”
“Opo.”
“Bakit mo ibinibigay?”
“Hindi pa naman po ako masyadong gutom.”
Alam kong nagsisinungaling siya.
Kita kong halos walang laman ang bag niya.
Malamang iyon na ang tanghalian niya.
“Baka ikaw ang magutom.”
“Okay lang po.”
Inilagay niya ang pagkain sa kamay ko.
“Mas kailangan ninyo.”
Hindi ko napigilan ang sarili ko.
“Anong pangalan mo?”
“Marco po.”
“Bago ka lang?”
“Opo. Isang linggo pa lang.”
“Hindi ka ba matatakot na mapagalitan?”
Napatingin siya sa gusali.
“Kung tutuusin po, baka pagalitan ako. Pero mas nakakahiya naman po kung may pagkain ako tapos may taong nagugutom sa harap ko.”
Hindi ako nakasagot.
Sa loob ng ilang segundo, parang nawala ang lahat ng dahilan kung bakit ako naroon.
Hindi ko akalaing ang pinakamababang posisyon sa building ang magtuturo sa akin ng pinakamalaking leksiyon.
Pero hindi pa tapos ang pagsubok.
Bandang tanghali, lumapit ang isang executive assistant.
“Guard, bakit pinapaupo mo pa rin ‘yan dito?”
“Ma’am, hindi naman po siya nanggugulo.”
“Hindi mo trabaho ang pakainin ang mga pulubi.”
Napayuko si Marco.
“Opo, ma’am.”
Pagkaalis niya, tumingin ako kay Marco.
“Bakit hindi mo siya sinagot?”
“Baka po trabaho niya ring sundin ang utos.”
“Hindi ka galit?”
Umiling siya.
“Hindi naman po.”
Maya-maya, nakita kong may isang delivery rider na nahulog ang mga kahon sa sidewalk.
Si Marco agad ang tumakbo para tumulong.
Iniwan niya ang post niya sandali para pulutin ang mga gamit.
Nang bumalik siya, galit na galit ang supervisor.
“Nasaan ka?”
“May natulungan lang po akong rider.”
“Hindi mo puwedeng iwan ang post mo!”
“Pasensya na po.”
“Isa pang ganyan, tanggal ka!”
Tahimik na yumuko si Marco.
Ako naman ay lalong nainis.
Hindi kay Marco.
Kundi sa sistemang nagtuturo sa mga tao na maging mabait lamang kapag may permiso.
Alas-singko ng hapon, dumating ang assistant kong si Elena.
Alam niyang nasa building ako, pero hindi niya alam kung saan.
Lumapit siya sa akin nang hindi ako nakikilala.
“Sir, okay lang po kayo?”
Ngumiti ako.
“Okay lang.”
“May kailangan po ba kayo?”
Bago pa ako makasagot, tumingin siya sa paligid.
Pagkatapos ay sinabi niya, “Actually, naghahanap ako ng isang tao.”
“Sino?”
“Si Mr. Villareal.”
Napangiti ako nang bahagya.
“Bakit?”
“May emergency meeting po.”
“Hindi mo siya kilala?”
“Kilalang-kilala ko po.”
Napatingin siya sa akin.
Pagkatapos ay napahinto.
May kakaiba sa tingin niya.
“Sandali…”
Tumitig siya sa mukha ko.
“Sir?”
Hindi ako sumagot.
Nanlaki ang mga mata niya.
“Mr. Villareal?!”
Biglang nagkagulo ang paligid.
Napalingon ang mga empleyado.
Lumabas ang mga manager.
Tumigil ang mga guard.
At ang supervisor na kanina pa nagpapalayas sa akin ay halos mawalan ng kulay.
“Sir… kayo po pala?”
Tumayo ako.
Tinanggal ko ang lumang bonnet.
“Dalawang bagay ang gusto kong malaman ngayon.”
Tahimik ang lahat.
“Una, bakit kailangang maging mayaman muna ang isang tao bago ninyo siya tratuhing may dignidad?”
Walang sumagot.
“Pangalawa…”
Tumingin ako kay Marco.
“…bakit isang bagong guard lang ang kailangang magturo sa buong kumpanya kung ano ang ibig sabihin ng malasakit?”
Napaluha si Marco.
“Sir, hindi ko naman po alam…”
“Alam ko.”
Lumapit ako sa kanya.
“Kaya nga ikaw ang gusto kong kausapin.”
Huminga ako nang malalim.
“Marco, gusto mo bang manatiling security guard?”
Nagulat siya.
“Opo, sir.”
“Hindi kita tatanggalin sa trabaho.”
Napangiti siya.
“Pero simula bukas, hindi ka na guard.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Sir?”
“Gagawin kitang bahagi ng bagong employee welfare team.”
Nagulat ang lahat.
“Bakit ako, sir?”
“Dahil nakita ko sa iyo ang isang bagay na hindi mabibili ng pera.”
Tumingin ako sa buong lobby.
“Integridad.”
Mula noon, binago ko ang ilang patakaran sa kumpanya.
Hindi na lamang performance ang sinusukat.
Kasama na ang pakikitungo sa kapwa.
May bagong sistema para sa employee concerns.
May pagkain para sa security guards at maintenance staff.
At higit sa lahat, ipinagbawal ko ang anumang uri ng pangmamaliit sa taong nasa mababang posisyon.
Makalipas ang ilang buwan, nakita ko ulit si Marco.
Hindi na siya nakasuot ng lumang security uniform.
May bago siyang ID.
May sariling opisina.
Pero nang makita niya ako, ngumiti siya.
“Sir, gusto n’yo po ng lunch?”
Tumawa ako.
“Hindi mo na kailangang ibigay sa akin ang pagkain mo.”
Ngumiti siya.
“Sigurado po kayo?”
“Oo.”
“Baka kasi gutom kayo.”
Pareho kaming natawa.
Doon ko naunawaan na minsan, ang pinakamahalagang pagsusulit sa isang kumpanya ay hindi tungkol sa kita, sales, o performance.
Ang tunay na pagsubok ay kung paano mo tratuhin ang taong wala kang mapapala.
Dahil madaling maging mabait sa boss.
Madaling ngumiti sa CEO.
Madaling magpakumbaba sa taong may kapangyarihan.
Pero ang tunay na kabutihan ay lumalabas kapag kaharap mo ang isang taong sa tingin mo ay wala kang kailangan.
At kung minsan, ang isang simpleng kahon ng pagkain na ibinigay ng isang bagong guard sa isang “homeless” na lalaki ang maaaring magbago sa buong buhay ng isang kumpanya.
