“HOY, KUYA… BILI KAYO. PARA SA NANAY KO.”
Napahinto ako nang marinig ko ang maliit na boses na iyon sa gitna ng kalsada.
Hindi dahil sa batang nagtitinda ng sampaguita.
Hindi rin dahil sa maruming damit nito o sa manipis nitong tsinelas.
Kundi dahil sa relo na suot niya sa kaliwang pulso.
Isang lumang relo.
Gasgas ang salamin. Kupas ang strap. May maliit na bitak sa gilid ng dial.
Pero kilalang-kilala ko iyon.
Dahil ako mismo ang nagbigay noon sa taong pinakamamahal ko.
At ang relo na iyon ay dapat nasa isang lugar na hindi ko na kailanman mababalikan.
“Anak…”
Hindi ko namalayang nasabi ko iyon.
Napatingin sa akin ang bata.
“Ako po ba?”
Hindi ako nakasagot.
Sa halip, dahan-dahan akong bumaba mula sa aking sasakyan.
Ako si Victor, CEO ng isang malaking kompanya sa Maynila. Sanay akong may driver, assistant, security guard at mga taong sumusunod sa bawat utos ko.
Pero nang araw na iyon, isang batang nagtitinda ng sampaguita ang nagpahinto sa buong mundo ko.
Lumapit ako sa kaniya.
“Magkano lahat ng sampaguita mo?”
Napangiti siya.
“Dalawang daan po lahat.”
Agad kong inilabas ang isang libong piso.
Pero hindi niya agad kinuha.
“Wala po akong panukli.”
“Hindi ko kailangan ng sukli.”
Nagulat siya.
“Sigurado po kayo?”
Tumango ako.
Pero hindi ko inaalis ang tingin ko sa kaniyang relo.
“Saan mo nakuha iyan?”
Agad niyang tinakpan ang relo gamit ang kabilang kamay.
“Bigay po sa akin.”
“Sino?”
“Nanay ko.”
Parang may kumurot sa dibdib ko.
“Ano ang pangalan ng nanay mo?”
Sandaling nag-isip ang bata.
“Lina po.”
Nang marinig ko ang pangalang iyon, parang huminto ang ingay ng buong kalsada.
Lina.
Dalawampung taon na ang nakalipas nang huli ko siyang makita.
Siya ang babaeng minahal ko bago ako naging mayaman.
Bago ko minana ang kompanya ng aking ama.
Bago ako naging CEO.
Noong panahong iyon, isa lamang akong batang negosyanteng nagsisimula pa lang.
At si Lina ang babaeng laging nasa tabi ko.
Simple siya.
Hindi mahilig sa mamahaling gamit.
Hindi niya kailangan ng mamahaling restaurant.
Kahit tahimik na karinderya lang, masaya na siya basta magkasama kami.
Isang araw, binigyan ko siya ng relo.
Hindi iyon mamahalin.
Pero espesyal iyon sa akin dahil iyon ang unang relo na binili ko gamit ang sarili kong kinita.
“Para sa iyo,” sabi ko noon.
“Bakit?”
“Para kapag tinitingnan mo ang oras, maalala mo ako.”
Tumawa siya.
“Paano kung makalimutan kita?”
“Hindi mo ako makakalimutan.”
Mali pala ako.
Hindi dahil nakalimutan niya ako.
Kundi dahil ako ang naging dahilan kung bakit kinailangan niyang kalimutan ako.
Nang malaman ng pamilya ko na gusto ko siyang pakasalan, tumutol sila.
Para sa kanila, hindi siya bagay sa aming pamilya.
Mayaman ang pamilya namin.
Mahirap lamang si Lina.
At nang malaman nilang buntis siya, lalo silang nagalit.
Pinapili ako ng aking ama.
Pamilya o Lina.
At pinili ko ang pamilya ko.
Hindi ko ipinaglaban si Lina.
Hindi ko man lang hinintay ang paliwanag niya.
Iniwan ko siya.
Nang araw na iyon, hindi ko alam na buntis na pala siya sa aming anak.
Pagkalipas ng ilang buwan, sinubukan kong hanapin siya.
Pero wala na siya.
Lumipat daw siya.
Walang nakakaalam kung saan.
Lumipas ang mga taon.
Naging matagumpay ako.
Naging CEO ako.
Nagkaroon ng bahay.
Mga sasakyan.
Mga investment.
Pero sa bawat tagumpay ko, may isang tanong na paulit-ulit na bumabalik.
Nasaan na si Lina?
At nasaan ang anak namin?
Ngayon, nasa harapan ko ang sagot.
Ang batang may suot ng relo niya.
“Nasaan ang nanay mo?” tanong ko.
“Sa bahay po.”
“May sakit ba siya?”
Tumango siya.
“Hindi na po siya makalakad nang maayos.”
Parang may bumagsak sa dibdib ko.
“Pwede mo ba akong dalhin sa inyo?”
Nag-alinlangan siya.
“Bakit po?”
“Kaibigan ko siya.”
Hindi ko kayang sabihin ang buong katotohanan.
Hindi pa.
Sumakay kami sa sasakyan ko.
Habang naglalakad kami papunta sa isang maliit na eskinita, hindi ako makapagsalita.
Ang batang iyon ay tahimik sa likod.
Hawak niya ang mga natirang sampaguita.
Maya-maya, nagsalita siya.
“Kuya…”
“O?”
“Bakit parang kilala mo si Mama?”
Napatingin ako sa rearview mirror.
“Dahil matagal ko na siyang kilala.”
“Dati po ba kayong magkaibigan?”
Napayuko ako.
“Mas higit pa roon.”
Hindi na siya nagtanong.
Pagdating namin sa isang maliit na bahay, bumukas ang pinto.
At doon ko siya nakita.
Si Lina.
Mas payat.
Mas matanda.
May ilang puting buhok.
Nakaupo siya sa isang lumang silya.
Nang makita niya ako, nanlaki ang mga mata niya.
“Victor?”
Hindi ko napigilang maiyak.
“Lina…”
Tumayo siya pero nanghina ang mga tuhod niya.
Agad siyang inalalayan ng anak namin.
“Ma, okay ka lang?”
Anak namin.
Ang dalawang salitang iyon ay parang kutsilyong tumusok sa puso ko.
Hindi ko kailanman narinig na tinawag niya akong ama.
Hindi ko kailanman nahawakan ang kamay niya noong bata pa siya.
Hindi ko nakita ang unang hakbang niya.
Hindi ko narinig ang unang salita niya.
Wala ako.
Dahil pinili kong wala.
“Siya ba?” tanong ng bata.
Tahimik si Lina.
Tumingin siya sa akin.
Pagkatapos ay sa anak namin.
At dahan-dahan siyang tumango.
“Siya ang ama mo.”
Napaatras ang bata.
“Ama?”
Tumulo ang luha sa kaniyang mga mata.
“Bakit hindi ko po siya kilala?”
Hindi ako nakasagot.
Lumuhod ako sa harapan niya.
“Dahil nagkamali ako.”
“Iniwan mo kami?”
Napapikit ako.
“Oo.”
“Bakit?”
“Duwag ako.”
Tahimik siyang nakatingin.
“Pero hinanap kita.”
“Masyado nang huli,” sagot niya.
Masakit.
Pero karapat-dapat akong masaktan.
Makalipas ang ilang minuto, napansin niya ang sampaguita sa kaniyang kamay.
“Bakit ka nagtitinda?”
“Para sa gamot ni Mama.”
Napatingin ako kay Lina.
“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
Tumawa siya nang mahina.
“Paano? Ikaw mismo ang nagsabing ayaw mong maging bahagi ng buhay namin.”
Napayuko ako.
Tama siya.
Wala akong karapatang magreklamo.
Pero may isang bagay akong ipinangako sa sarili ko nang araw na iyon.
Hindi ko na sila iiwan.
Hindi ko kayang ibalik ang nakalipas.
Hindi ko kayang ibalik ang mga kaarawang hindi ko napuntahan.
Ang mga unang hakbang.
Ang unang araw sa paaralan.
Ang mga gabing maaaring kailangan niya ng ama.
Pero kaya kong magsimula ngayon.
Inalok ko siyang pag-aralin.
Tumanggi siya.
“Hindi ko kailangan ng pera mo.”
“Hindi ko ito ginagawa para bumili ng kapatawaran.”
Napatingin siya sa akin.
“Ginagawa ko ito dahil anak kita.”
Hindi siya sumagot.
Kinabukasan, bumalik ako sa kanilang bahay.
Walang mamahaling sasakyan.
Walang assistant.
Walang security.
Isang simpleng supot lamang ng pagkain ang dala ko.
Pagbukas ng pinto, naroon ang anak ko.
Hindi siya ngumiti.
Pero hindi rin niya isinara ang pinto.
“Pasok ka.”
Dalawang salita lang iyon.
Pero para sa isang ama na dalawampung taon nawala, iyon ang pinakamagandang regalo na natanggap ko.
At bago ako tuluyang pumasok, napatingin ako sa kaniyang pulso.
Nandoon pa rin ang lumang relo.
Ang relong minsan kong ibinigay sa kaniyang ina.
Ngayon, nasa anak ko na.
Doon ko naintindihan ang isang bagay.
May mga bagay na maaaring mawala dahil sa pera.
May mga relasyon na maaaring masira dahil sa maling desisyon.
Pero ang isang tunay na pagmamahal, kahit ilang taon pa itong nakabaon sa nakaraan, minsan ay naghihintay lamang ng tamang oras para muling matagpuan.
At ang batang minsan kong hindi pinili…
Siya pala ang pinakamahalagang taong matagal kong hinahanap.
