Para sa kanila, isa lang akong ward boy na masyadong maraming pakialam.
Isang empleyadong dapat marunong lang magtulak ng wheelchair, maglipat ng pasyente, magpalit ng kama, at sumunod kapag may nag-utos.
At nang tumanggi akong ilipat ang isang matandang babae mula sa ward papunta sa procedure room, pinagsisigawan ako sa harap ng mga nurse, doktor, at bantay.
“Ben! Ano bang problema mo? Ilipat mo na ang pasyente!”
“Ma’am, sandali lang po. Parang may mali.”
“Anong mali? Nasa chart na lahat!”
Gusto kong sumunod.
Pero hindi ko magawa.
Dahil habang inaayos ko ang kumot ng matanda, narinig ko siyang mahinang bumubulong ng pangalan.
“Cecilia…”
Tumingin ako sa chart na nakasabit sa paanan ng kama.
Ang nakasulat doon—
ROSARIO MENDOZA.
At nang silipin ko ang wristband niya, ibang pangalan din ang nakita ko.
Mas kinabahan ako nang mapansin kong nakasulat sa chart ang blood type na A positive.
Pero ilang araw ko nang nakikita ang matandang iyon sa ward.
At naaalala kong minsan, habang kinukuhanan siya ng dugo, malinaw kong nakita sa lumang card niya—
O negative.
Hindi ako doktor.
Hindi ako nurse.
Pero alam kong hindi dapat magkaiba ang mga iyon.
Kaya kahit sigawan nila ako, hindi ko itinulak ang kama.
Ako si Benjie Flores, dalawampu’t anim na taong gulang.
Tatlong taon na akong ward boy sa isang lumang pampublikong ospital.
Hindi mataas ang posisyon ko.
Madalas nga, hindi ako pinapansin hangga’t hindi nila kailangan ng magtutulak ng stretcher o magdadala ng oxygen tank.
Pero kabisado ko ang mga pasyente.
Hindi dahil trabaho kong tandaan ang pangalan nila.
Kundi dahil madalas, ako ang huling taong nakakausap nila kapag abala ang lahat.
Ang matandang babae sa Bed 12 ay ilang araw ko nang tinutulungan.
Mahina ang pandinig.
Tahimik.
Kapag dinadalhan ko ng pagkain, lagi siyang nagtatanong:
“Anak, nakauwi na ba si Cecilia?”
Hindi ko alam kung sino si Cecilia.
Akala ko anak niya.
Noong araw na iyon, may order na ilipat siya para sa blood transfusion at procedure.
Nang dumating ako, napansin kong bago ang chart sa paanan ng kama.
“Ma’am, bakit parang napalitan?”
Sumimangot ang nurse na si Ma’am Lorna.
“Hindi napalitan. Updated ‘yan.”
Tinignan ko ang wristband.
CECILIA RAMOS.
Napakurap ako.
“Ma’am… bakit Cecilia?”
Doon siya nainis.
“Benjie, trabaho mo bang magbasa ng chart?”
“Hindi po.”
“Eh di itulak mo.”
Pero hindi ko ginawa.
Tinawag ang resident doctor.
Napagsabihan ako.
May isang nurse pang nagsabing baka gusto kong mawalan ng trabaho.
Pero itinuro ko ang chart.
“Doc, Rosario Mendoza po ang pangalan niya kahapon.”
Biglang natahimik ang doktor.
Lumapit siya sa kama.
At doon namin napansing iba ang pangalan sa wristband, iba ang chart, at iba ang pangalang nakalagay sa census board.
Agad nilang itinigil ang transfer.
Dumating ang head nurse.
Kinuha ang lumang records.
May dalawang pasyenteng magkalapit ang edad.
Rosario Mendoza, seventy-eight.
Cecilia Ramos, seventy-six.
Parehong babae.
Parehong naka-admit sa parehong ward.
At parehong inililipat ng kama noong nakaraang gabi dahil may inaayos na bahagi ng ward.
Doon nagkaroon ng problema.
Napagpalit ang ilang chart at wristband.
Pero habang inaayos nila iyon, may mas kakaibang bagay kaming napansin.
Nang tanungin si Lola Rosario kung kilala niya si Cecilia Ramos, bigla siyang dumilat nang malaki.
“Cecilia?”
“Opo, Lola.”
Napaluha siya.
“Kapatid ko.”
Napatingin kaming lahat.
Tinanong siya ng doktor.
“Nasaan po ang kapatid ninyo?”
Nanginginig ang kanyang labi.
“Patay na.”
Tahimik ang ward.
“Matagal na.”
Iyon ang alam niya.
Ayon kay Lola Rosario, magkapatid sila ni Cecilia ngunit nagkahiwalay mahigit apatnapung taon na ang nakalipas matapos ang malaking away sa pamilya.
Lumipat si Cecilia sa ibang probinsiya.
Makalipas ang ilang taon, may nagsabi raw na namatay ito dahil sa komplikasyon matapos manganak.
Wala silang naging komunikasyon.
Wala ring nakitang death certificate si Rosario.
Tinanggap lang niya ang balita.
Ngayon, may pasyenteng nagngangalang Cecilia Ramos sa parehong ward.
Agad pinuntahan ng staff ang Bed 18.
Walang pasyente.
Nailipat na raw noong madaling-araw sa intensive care unit.
Nang makita ni Lola Rosario ang lumang admission photo ni Cecilia sa computer, bigla siyang humagulgol.
“Siya ‘yan.”
“Siya ang kapatid ko.”
Hindi ko alam kung coincidence, pagkakamali, o tadhana ang nangyari.
Pero dahil sa napagpalit na chart, natagpuan ng dalawang magkapatid ang isa’t isa matapos ang mahigit apat na dekada.
Ang masakit—
critical si Cecilia.
May advanced heart failure siya.
Halos hindi na makapagsalita.
Nang malaman ng doktor ang relasyon nila, inayos ang maikling pagbisita ni Lola Rosario sa ICU.
Ako ang nagtulak ng wheelchair niya.
Habang papalapit kami, nanginginig ang kamay niya.
“Ben…”
“Opo, Lola?”
“Paano kung galit pa rin siya sa akin?”
Hindi ko alam ang isasagot.
“Baka hinihintay lang din po niya kayo.”
Pagpasok namin, halos hindi ko nakilala si Cecilia.
Payat.
Maputla.
Maraming nakakabit na tubo.
Pero nang marinig niyang sinabi ng nurse ang pangalang “Rosario,” dahan-dahang dumilat ang kanyang mga mata.
Lumapit si Lola Rosario.
Hindi niya agad hinawakan ang kapatid.
Parang natatakot siyang baka panaginip lang.
“Celia…”
Gumalaw ang kamay ng matanda sa kama.
Dahan-dahan siyang inabot ni Rosario.
At nang magkadikit ang mga daliri nila, parehong napaiyak.
“Akala ko patay ka na,” sabi ni Rosario.
Mahina ang boses ni Cecilia.
“Akala ko… ayaw mo na sa akin.”
Doon nagsimulang humagulgol si Rosario.
“Hindi kita hinanap.”
“Patawad.”
“Pinaniwalaan ko sila.”
Tumulo ang luha ni Cecilia.
Mahina niyang sinabi:
“Hinintay kita.”
Tatlong salita.
Pero parang bumagsak ang buong apatnapung taon sa loob ng ICU.
Unti-unting lumabas ang tunay na kuwento.
Hindi namatay si Cecilia.
Matapos ang away nila, pinagbawalan siyang bumalik sa bahay.
May ilang kamag-anak na nagsinungaling kay Rosario para tuluyang maputol ang relasyon nilang magkapatid.
Sinabi kay Rosario na patay na si Cecilia.
Samantalang kay Cecilia naman, sinabi nilang ayaw na siyang makita ng ate niya.
Pareho silang naniwala.
Pareho silang nasaktan.
Pareho silang naghintay nang hindi alam na naghihintay din ang isa.
Nang gabing iyon, ayaw nang umalis ni Rosario sa tabi ng kapatid.
“Ben, puwede bang dito muna ako?”
Hindi ako ang may kapangyarihang magdesisyon.
Pero kinausap ng doktor ang ICU staff.
Pinayagan siyang manatili nang ilang minuto pa.
Hinawakan ni Rosario ang kamay ni Cecilia.
Nagkuwentuhan sila tungkol sa pagkabata.
Tungkol sa ilog na pinaglalaruan nila.
Tungkol sa mangga sa likod ng lumang bahay.
Tungkol sa damit na palagi nilang pinag-aawayan.
Paminsan-minsan, ngumingiti si Cecilia.
Parang hindi dalawang matandang babae ang nakikita ko.
Parang dalawang batang magkapatid na muling nagkita pagkatapos ng mahabang laro ng taguan.
Bago namin ilabas si Rosario, yumuko siya sa tenga ng kapatid.
“Celia, bukas babalik ako.”
Mahinang tumango si Cecilia.
“Hintayin mo ako.”
Ngumiti siya.
Iyon ang huling beses na nakita naming gising si Cecilia.
Bandang alas-kuwatro ng madaling-araw—
tumigil ang puso niya.
Kinabukasan, ako ang nagsabi kay Lola Rosario.
Hindi ko alam kung paano.
Nakaupo siya sa kama at hawak ang maliit na supot ng prutas na ipapadala sana niya sa kapatid.
“Ben, pwede na ba tayong pumunta kay Celia?”
Hindi ako makatingin sa kanya.
Doon pa lang, alam na niya.
Nalaglag ang supot mula sa kamay niya.
“Hindi…”
Lumuhod ako sa tabi niya.
“Lola…”
“Sinabi niyang hihintayin niya ako.”
Umiyak siya.
Hindi malakas.
Mas masakit dahil halos bulong.
“Apatnapung taon akong hindi dumating.”
“Isang gabi lang pala ang ibibigay sa amin.”
Wala akong masabi.
Hinawakan niya ang braso ko.
“Kung hindi ka tumanggi kahapon…”
Doon ako napayuko.
Kung itinulak ko agad ang kama.
Kung hindi ko tiningnan ang chart.
Kung natuloy ang maling procedure—
baka hindi lang isang pagkakamali sa blood type ang nangyari.
Baka hindi na rin sila nagkita.
Bago siya ma-discharge, ibinigay kay Rosario ang isang maliit na litrato nilang magkapatid na nakita sa wallet ni Cecilia.
Luma.
Dalawang batang babae.
Magkayakap.
Sa likod, may sulat-kamay ni Cecilia:
“Ate Rosa, sana bago ako mawala, makita pa kita.”
Nang mabasa iyon ni Rosario, idinikit niya ang litrato sa dibdib niya.
At humagulgol.
Hanggang ngayon, nagtatrabaho pa rin ako sa parehong ward.
Ward boy pa rin ako.
Pareho pa rin ang sahod.
Pareho pa rin ang trabaho.
Pero mula noon, hindi ko na ikinahihiya kapag sinasabihan akong “pakialamero.”
Dahil minsan, isang pangalan lang ang kailangang basahin nang dalawang beses.
Isang blood type lang ang kailangang kuwestiyunin.
At isang simpleng pagtangging sumunod agad—
ang maaaring magbigay sa dalawang taong apatnapung taon nang magkahiwalay ng huling pagkakataong maghawak-kamay.
Ang masakit lang—
nakita nila ang isa’t isa.
Pero umabot ang katotohanan nang isang gabi na lang ang natitira.
