EPISODE 1: ANG SARANGGOLA SA GITNA NG BAGYO
Humahampas ang malakas na ulan sa masikip na komunidad ng Barangay Pag-asa. Umaapaw na ang mga kanal, nagsisipasok sa bahay ang mga residente, at nagbababala ang barangay na maaaring lumakas pa ang bagyo pagsapit ng gabi.
Ngunit sa gitna ng basang kalsada, nakatayo ang sampung taong gulang na si Junjun. Mahigpit niyang hawak ang isang rolyo ng sinulid habang pilit na pinalilipad ang maliit at punit-punit na saranggola.
“Bata! Umuwi ka na!” sigaw ni Mang Rolly, isang barangay tanod.
“Huwag mong hintaying tamaan ka ng kidlat!” dagdag ng isang kapitbahay.
Sa halip na umalis, lalo pang hinigpitan ni Junjun ang kapit sa sinulid. Basang-basa na ang kaniyang damit at nanginginig ang mga labi, ngunit hindi niya inaalis ang tingin sa saranggolang sumasayaw sa malakas na hangin.
Pinagtawanan siya ng ilang tambay na nakasilong sa tindahan.
“Baliw yata iyan! Sino bang naglalaro ng saranggola kapag may bagyo?”
“Baka gusto niyang liparin din!”
Hindi nila alam na hindi laro ang ginagawa ng bata.
Tatlong araw nang nawawala ang nakatatanda niyang kapatid na si Karen. Labing-apat na taong gulang lamang ito at huling nakitang bumibili ng gamot para sa kanilang maysakit na ina.
Ayon sa pulisya, posibleng kusang umalis ang dalagita. Ngunit hindi iyon pinaniwalaan ni Junjun. Bago mawala si Karen, gumawa silang magkapatid ng lihim na paraan ng paghingi ng tulong.
Kapag naliligaw sila sa mataong lugar, magtatali sila ng pulang sinulid sa anumang bagay na madaraanan. Si Karen ang nagturo sa kaniya ng paraang iyon.
Kinagabihan matapos mawala ang dalagita, nakita ni Junjun ang kanilang lumang saranggola na nakasabit sa bubong. May bagong pulang sinulid na nakatali sa buntot nito.
Sinundan niya iyon hanggang sa kabilang bahagi ng barangay, ngunit pinutol ng malakas na ulan ang ilang bahagi ng bakas. Kaya pinalipad niya ang saranggola upang hilahin ng hangin ang natitirang sinulid at ipakita kung saan ito nakatali.
“Hindi po ako naglalaro!” sigaw niya sa mga tanod. “Nasa dulo po nito ang ate ko!”
Napatingin si Mang Rolly sa sinulid. Sa halip na lumipad nang malaya, nakahila ito patungo sa hanay ng mga lumang bahay sa dulo ng eskinita.
Biglang kumidlat.
At mula sa direksiyong iyon, tila may narinig silang mahinang sigaw ng isang babae.
EPISODE 2: ANG SINULID NA NAKATALI SA BINTANA
Agad na lumapit si Mang Rolly at hinawakan ang balikat ni Junjun.
“Sigurado ka bang kay Karen ang sinulid na ito?”
Tumango ang bata habang umiiyak.
“Si Ate lang po ang may alam sa pulang sinulid. Sabi niya, kapag may masamang nangyari, susundan namin ito.”
Tinawagan ng barangay tanod ang pulisya at rescue team. Dahil patuloy ang pagtaas ng tubig, mabilis silang kumilos. Pinangunahan sila ni Police Lieutenant Elisa Ramos habang si Junjun ay mahigpit na humahawak sa rolyo.
Dumaan ang sinulid sa mga poste, bubong, at sirang bakod. Sa ilang bahagi ay nakatali ito sa maliliit na pako, na para bang may taong palihim na nag-iwan ng direksiyon habang hindi nakikita ng iba.
“Hindi ito gawa ng batang naglalaro,” sabi ni Elisa. “Sinadya ang bawat tali.”
Habang sumusunod sila, nakarating sila sa isang abandonadong bahay na matagal nang walang nakatirang pamilya. Sarado ang mga bintana, ngunit may manipis na usok na lumalabas sa likuran.
Ang pulang sinulid ay nakatali sa bakal na rehas ng isang maliit na bintana sa ikalawang palapag.
“Ate!” sigaw ni Junjun.
Walang sumagot.
Sinubukang lapitan ng bata ang bahay, ngunit pinigilan siya ng mga pulis. Napansin ni Elisa na may sariwang bakas ng sapatos sa putik at bagong kandado sa tarangkahan.
Biglang bumukas ang pinto sa gilid. Isang lalaking naka-kapote ang lumabas at mabilis na tumakbo patungo sa makitid na eskinita.
Hinabol siya ng dalawang pulis, habang ang rescue team ay pilit na binubuksan ang kandado.
Sa loob ng bahay, nakakita sila ng basang panyo, supot ng gamot, at isang pares ng tsinelas na kinilala ni Junjun bilang pag-aari ni Karen.
“Ate niya nga ang narito,” sabi ni Mang Rolly.
Sa hagdanan ay may mga patak ng dugo at putol na piraso ng pulang sinulid. Umakyat ang mga pulis habang nakatutok ang kanilang flashlight.
Ngunit nang buksan nila ang silid sa ikalawang palapag, wala silang nadatnang tao.
May kutson lamang, tali, at isang bukas na bintana.
Sa dingding ay may nakasulat gamit ang uling:
“NASA ILALIM AKO.”
Napatingin silang lahat sa sahig.
At mula sa ilalim ng bahay, tatlong mahihinang katok ang kanilang narinig.
EPISODE 3: ANG SILID SA ILALIM NG SAHIG
Mabilis na hinanap ng mga rescuer ang pasukan sa ilalim ng bahay. Wala silang makitang hagdan o pintuan, ngunit napansin ni Junjun na ang pulang sinulid ay nakasingit sa pagitan ng dalawang tabla sa kusina.
“Diyan po,” sigaw niya. “Diyan dumadaan ang sinulid!”
Inalis ng mga rescuer ang lumang aparador at nakita ang isang trapdoor na natatakpan ng sako. Nakakandado iyon mula sa labas.
Nang mabuksan ang takip, sumalubong sa kanila ang malamig at mabahong hangin. May makitid na hagdan patungo sa madilim na silid.
Unang bumaba si Lieutenant Elisa kasama ang isang rescuer. Sa liwanag ng kanilang flashlight, nakita nila ang isang dalagitang nakagapos sa sulok. Basang-basa ang damit nito, namumutla, at halos wala nang lakas.
“Karen!” sigaw ni Elisa.
Dahan-dahan itong nagmulat.
“Si Junjun po… ligtas po ba siya?”
Nang marinig iyon ng bata mula sa itaas, agad siyang humagulgol.
“Ate! Nandito ako!”
Inakyat ng mga rescuer si Karen at binalutan ng kumot. Nang magkita ang magkapatid, mahigpit silang nagyakap na para bang ayaw na nilang maghiwalay kailanman.
Ikinuwento ni Karen na dinukot siya ng lalaking nagpanggap na tutulong maghanap ng gamot. Dinala siya sa bahay at ikinulong sa silid sa ilalim ng sahig. Narinig niyang may kausap ang lalaki tungkol sa pagdadala sa kaniya sa ibang lalawigan pagkatapos ng bagyo.
Nakita niya sa sahig ang lumang saranggola at rolyo ng pulang sinulid na pag-aari ng anak ng may-ari ng bahay. Tuwing walang bantay, palihim niyang ipinapadaan ang sinulid sa maliliit na siwang hanggang sa maitali sa bintana.
“Nanalangin akong maalala ni Junjun ang itinuro ko,” sabi niya.
Nadakip ang tumakas na lalaki sa kabilang eskinita. Ngunit sa loob ng bahay, nakakita ang mga pulis ng mga litrato, damit, at gamit ng iba pang nawawalang kabataan.
Hindi lamang si Karen ang dinala roon.
Sa ilalim ng kutson, may natagpuan silang lumang kuwaderno na may listahan ng mga pangalan at lugar. Isa sa mga pangalan ang ikinagulat ni Mang Rolly.
“Maria Ramos,” basa niya.
Namutla si Lieutenant Elisa.
Iyon ang pangalan ng kaniyang nakababatang kapatid na nawala labimpitong taon na ang nakalipas.
EPISODE 4: ANG LIHIM NG LUMANG BAHAY
Hindi makapaniwala si Lieutenant Elisa habang hawak ang kuwaderno. Labimpitong taon na niyang hinahanap ang sagot sa pagkawala ng kapatid niyang si Maria. Labindalawang taong gulang lamang ito nang hindi na makauwi mula sa paaralan.
Sa listahan, may nakasulat na petsa, palayaw, at destinasyon sa tabi ng bawat pangalan. Sa tapat ng pangalan ni Maria ay nakalagay ang salitang: “Hindi nailipat—tumakas.”
Agad na tinanong ng mga pulis ang nahuling suspek. Matagal itong tumangging magsalita, ngunit nang ipakita ang mga ebidensiya, inamin nitong minana lamang niya ang operasyon mula sa kaniyang ama.
Ang ama nito ang dating gumagamit sa lumang bahay bilang taguan ng mga dinukot na bata.
“Nasaan ang kapatid ko?” sigaw ni Elisa.
Ayon sa suspek, tumakas si Maria sa gitna rin ng isang malakas na bagyo. Ngunit nasugatan ito habang tumatawid sa ilog at hindi na muling nakita.
Sinuri ng mga pulis ang lumang records ng barangay. Natuklasan nilang noong gabing iyon, may natagpuang batang babae sa tabing-ilog. Wala itong malay at walang pagkakakilanlan.
Dinala raw ito sa isang kumbento sa kalapit na bayan.
Kinabukasan, nagtungo si Elisa sa kumbento. Isang matandang madre ang naglabas ng lumang kahon na may mga gamit ng batang natagpuan noon—isang kuwintas, punit na uniporme, at maliit na kahoy na palawit.
Agad iyong nakilala ni Elisa.
Regalo niya iyon kay Maria bago ito mawala.
“Buhay po ba siya?” nanginginig niyang tanong.
Napayuko ang madre.
Nakaligtas si Maria sa pagkakalunod, ngunit nagkaroon ito ng malubhang impeksiyon. Tatlong araw itong nilagnat at paulit-ulit na tinatawag ang pangalang “Ate Elisa.”
Wala pang maayos na sistema noon upang mahanap agad ang pamilya. Bago dumating ang tulong mula sa bayan, pumanaw ang bata.
Dinala ng madre si Elisa sa maliit na sementeryo sa likod ng kumbento. Naroon ang isang puntod na walang buong pangalan. Nakasulat lamang:
“MARIA—BATANG NATAGPUAN SA BAGYO.”
Napaluhod si Elisa sa putik.
“Hinahanap kita, bunso,” humahagulgol niyang sabi. “Bakit hindi kita naabutan?”
Lumapit si Karen at inilagay sa puntod ang piraso ng pulang sinulid.
“Ma’am,” mahinang sabi niya, “baka po kaya ninyo ako nahanap dahil ayaw ng kapatid ninyo na may isa pang batang hindi makauwi.”
Sa gitna ng ulan, niyakap ni Elisa ang malamig na lapida ng kapatid na labimpitong taon niyang hinintay.
Natagpuan niya sa wakas si Maria.
Ngunit huli na para marinig nitong hindi siya kailanman kinalimutan ng kaniyang ate.
EPISODE 5: ANG HULING LIPAD NG SARANGGOLA
Makalipas ang ilang linggo, nakauwi na si Karen sa kanilang pamilya. Hindi pa tuluyang nawawala ang takot niya. Tuwing umuulan nang malakas, nagigising siyang umiiyak at hinahanap agad si Junjun.
Kaya gabi-gabi, natutulog ang magkapatid na magkahawak ang kamay.
“Hindi na kita pababayaan, Ate,” sabi ng bata.
Ngunit niyakap siya ni Karen at umiling.
“Hindi mo ako pinabayaan. Ikaw ang nakahanap sa akin.”
Dahil sa mga dokumentong nakuha sa lumang bahay, muling binuksan ang maraming kaso ng nawawalang kabataan. Ilang pamilya ang nabigyan ng sagot, habang ang iba ay muling nagkaroon ng pag-asang makita ang kanilang mga anak.
Ginawaran si Junjun ng pagkilala ng barangay. Ngunit nang abutan siya ng medalya, sinabi niyang hindi siya bayani.
“Sinunod ko lang po ang sinulid ni Ate.”
Si Mang Rolly, na unang nagtaboy sa kaniya, ay lumuhod at humingi ng tawad.
“Hindi kita pinakinggan dahil bata ka. Mali ako.”
Ngumiti si Junjun.
“Okay lang po. Ang mahalaga, sumunod kayo bago maputol ang sinulid.”
Samantala, madalas dalawin ni Lieutenant Elisa ang puntod ni Maria. Sa unang anibersaryo ng pagkakatuklas dito, sinamahan siya nina Karen at Junjun.
May dala silang bagong saranggola na kulay pula at puti. Sa buntot nito ay itinali nila ang pangalan ng lahat ng batang hindi pa natatagpuan.
Habang lumilipad iyon sa maaliwalas na langit, napaluha si Elisa.
“Maria,” bulong niya, “hindi man kita naiuwi, tinulungan mong makauwi ang iba.”
Biglang bumitaw ang isang bahagi ng sinulid. Mabilis na hinawakan iyon ni Junjun bago tuluyang tangayin ng hangin.
“Huwag mong pakawalan,” sabi ni Karen.
“Hindi ko pakakawalan,” sagot niya. “Kahit gaano kalakas ang hangin.”
Napatingin si Elisa sa magkapatid at naalala ang huling salitang sinabi raw ni Maria sa kumbento bago ito pumanaw:
“Hahanapin ako ng ate ko.”
Humagulgol ang pulis habang nakatingin sa saranggola. Labimpitong taon siyang nahuli sa pangakong iyon. Ngunit sa pagligtas kay Karen, para bang binigyan siya ni Maria ng pagkakataong tuparin ang pangakong hindi niya nagawa noon.
Huwag nating balewalain ang sinasabi ng isang bata dahil lamang bata siya. Ang kakaibang kilos na mabilis nating tawaging kalokohan ay maaaring isang desperadong paghingi ng tulong. Ang pakikinig, pagmamasid, at agarang pagkilos ay maaaring maging hangganan sa pagitan ng pagkawala at ligtas na pag-uwi.
May mga sinulid na madaling maputol sa bagyo, ngunit ang tunay na pagmamahal ng magkapatid ay hindi kayang tangayin ng hangin. Kahit mawala ang landas at dumilim ang paligid, ang pusong hindi sumusuko ay patuloy na hahanap ng paraan upang gabayan ang mahal nito pauwi.
Kung naantig kayo sa kuwento nina Junjun, Karen, Elisa, at Maria, huwag kalimutang LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT sa comment section ng Facebook page post. Ibahagi ito upang ipaalala sa lahat na makinig sa mga bata at huwag balewalain ang pinakamaliit na palatandaan ng paghingi ng tulong.
