“Ay, pulikat na naman!”
Gabi-gabi halos itong reklamo ni Lola Mercy, 71.
Sa kalagitnaan ng tulog, biglang tigas ang binti, tirik ang daliri sa paa, at parang hinihila ang laman sa likod ng tuhod.
Akala niya dati:
- “Siguro napasma lang.”
- “Baka kasi malamig ang aircon o electric fan.”
- “Siguro sign lang ng katandaan.”
Pero nang makailang buwan na halos gabi-gabi siya pinupulikat, sinabayan pa ng:
- panghihina,
- panginginig ng kamay,
- at madalas na palpitations,
pinacheck-up na siya ng anak niya.
Sabi ng doktor:
“Lola, hindi lang po ‘yan simpleng pulikat dahil malamig. Posible pong kulang kayo sa potassium at magnesium dahil sa edad, sa iniinom niyong gamot, at sa pagkain.“
Ano ba ang papel ng Potassium at Magnesium sa Katawan?
Sa simpleng paliwanag:
- Potassium – mahalaga sa:
- maayos na tibok ng puso,
- galaw ng muscles (kalamnan),
- balanse ng tubig at asin sa katawan,
- nerve signals.
- Magnesium – mahalaga sa:
- pag-relax ng muscles,
- pag-convert ng pagkain → energy,
- tamang paggana ng nerves,
- pagtulog at mood.
Kapag kulang ang alinman sa dalawang ito, mas madaling:
- manigas ang muscles,
- sumakit at pulikatin ang paa, binti, kamay,
- maging alanganin ang tibok ng puso,
- at makaramdam ng kakaibang pagod at panghihina.
Lalo na sa seniors, madaling maapektuhan ang potassium at magnesium kapag:
- umiinom ng diuretics (gamot na pampaihi para sa alta-presyon o puso),
- laging may pagtatae o pagsusuka,
- kulang sa pagkain ng prutas, gulay, at “whole foods”,
- may problema sa kidneys (maaaring hindi maayos ang balanse ng minerals).
Mahalaga: Huwag basta-basta uminom ng supplements nang walang payo ng doktor, lalo na kung may sakit sa bato o puso. Puwede ring sobra ang potassium/magnesium—delikado rin.
Ngayon, alamin natin ang 7 senyales na posibleng kulang ka sa potassium/magnesium — kaya ka madaling pinupulikat at nanghihina.
1. Madalas na Pulikat sa Binti, Paa o Kamay (Lalo na Gabi)
Ito ang pinaka-karaniwang reklamo:
- biglang pagkapulikat sa:
- binti (calf),
- paa,
- daliri sa paa o kamay,
lalo na kapag:
- natutulog,
- nag-i-stretch,
- o biglang nagpalit ng posisyon sa kama.
Ano ang koneksyon sa potassium at magnesium?
- Ang potassium ay mahalaga para sa maayos na pag-contract at pag-relax ng muscles.
- Ang magnesium naman ang tumutulong para makapag-“relax” ang muscle pagkatapos mag-contract.
Kapag kulang ang mga ito, mas madaling sumikip, manigas at mag-spasm ang kalamnan — kaya madalas ang pulikat.
Pero ingat: hindi pulikat = kulang agad sa minerals
May iba pang dahilan ang pulikat:
- sobrang pagod,
- kulang sa tubig,
- baradong ugat,
- side effect ng ibang gamot.
Kaya kung paulit-ulit at pabalik-balik ang pulikat (lalo na gabi-gabi), maganda na itong ipacheck—baka kasama na sa problema ang potassium/magnesium.
2. Panghihina ng Kalamnan at Parang “Laging Lutang ang Laman”
Mapapansin ng ilang seniors:
- “Bakit ang bilis ko mapagod kahit konting lakad lang?”
- “Bakit para akong nanghihina kahit tama naman kain ko?”
- “Bakit ang bigat ng braso at hita ko?”
Kapag mababa ang potassium, puwedeng:
- maging mahina ang muscles,
- kahit simpleng pag-akyat ng hagdan ay nakakapasmo,
- may pakiramdam na “parang walang lakas ang mga binti.”
Sa kulang naman sa magnesium, puwedeng:
- maging madali kang hingalin at ma-burn out,
- parang mabigat gumalaw,
- parang wala kang energy.
Ang problema: Madalas sinasabi lang ng mga seniors:
“Matanda na kasi ako, normal lang siguro ’to.”
Oo, normal na mas mababa ang stamina kaysa noong kabataan.
Pero kung biglaan ang panghihina at may kasamang:
- madalas na pulikat,
- panginginig,
- at kakaibang pagod,
magandang tingnan kung may kinalaman ito sa electrolytes tulad ng potassium at magnesium.
3. Panginginig, Kaba, at Minsan Palpitations
May mga seniors na nagsasabing:
- “Parang nanginginig ang kamay ko kahit hindi ako giniginaw.”
- “Ang bilis ng tibok ng puso ko kahit nakaupo lang.”
- “May kaba sa dibdib na parang walang dahilan.”
Ang kulang sa potassium ay puwedeng makaapekto sa:
- tibok ng puso – puwedeng sobrang bilis o parang may skip,
- function ng nerves – nagdudulot ng panginginig o kakaibang pakiramdam.
Ang kulang sa magnesium ay puwede ring magpalala ng:
- anxiety-like symptoms,
- palpitations,
- hindi mapakaling pakiramdam.
Babala: Kung ang palpitations ay may kasamang:
- pananakit ng dibdib,
- hirap huminga,
- biglaang pagkahilo o nahimatay,
magpatingin agad sa ER. Huwag hintayin na “mawala na lang”.
Hindi lahat ng palpitations ay dahil lang sa electrolytes — minsan senyales na ng sakit sa puso.
4. Madalas na Pagkapagod Kahit Konting Gawain lang (Parang Wala Kang Recharge)
Kilala mo ba yung pakiramdam na:
- parang laging “low batt”,
- kahit natulog ka na, pagod pa rin,
- kahit simpleng pagwalis, paghugas ng plato, o paglakad sa sala ay nakakadrain?
Kapag kulang sa magnesium, naapektuhan ang:
- paggawa ng energy sa cells,
- paggana ng muscles at nerves.
Kapag kulang naman sa potassium, mas hirap ang:
- puso sa pagpump ng dugo,
- muscles sa pagtrabaho.
Sa seniors, madalas binabalewala ito bilang:
“Talagang mahina na ako kasi matanda na.”
Pero kung biglaan at sobra-sobra ang pagod, lalo na kung sinabayan ng:
- pulikat,
- panginginig,
- palpitations,
- at minsan pagsusuka o diarrhea,
posible nang kasama rito ang kawalan ng balanse sa electrolytes, kasama na ang potassium at magnesium.
5. Madalas na Pagsakit ng Ulo, Hirap Mag-concentrate, at Iritabilidad
Oo, pati ulo at “mood” pwedeng maapektuhan!
Kulang sa magnesium → puwedeng magdulot ng:
- tension sa muscles,
- migraine o madalas na sakit ng ulo sa ilang tao,
- iritabilidad, pakiramdam na “ang babaw ng pisi ko.”
Kulang sa potassium → kapag napapabayaan, puwede ring magka-issues sa:
- blood pressure,
- overall circulation,
- at pangkalahatang pakiramdam ng “hindi ako OK.”
Sabayan mo pa ng:
- kulang sa tulog,
- stress,
- hindi tamang kain,
parang isang malaking halo-halo ng pagod at sakit ng katawan.
Hindi ibig sabihin na lahat ng masakit ang ulo = kulang agad sa magnesium/potassium.
Pero kung:
- madalas ang headache,
- may kasamang pulikat, panghihina, panginginig,
- may iniinom kang gamot na nakakaapekto sa electrolytes (lalo na diuretics),
mas maganda na ipaalam ito sa doktor para ma-evaluate nang buo.
6. Pamamanhid o Parang Tinutusok-tusok ang Kamay, Paa o Mukha
May ilang seniors na napapansin:
- “Parang may kuryente sa daliri ko.”
- “Para akong tinutusok ng karayom sa talampakan.”
- “Minsan parang nanlalamig ang kamay at paa.”
Kapag kulang sa magnesium, puwedeng maapektuhan ang:
- signals ng nerves,
- kaya nagkakaroon ng tingling o pamamanhid.
Kung kulang din sa potassium, maaari itong magpalala ng:
- panghihina ng muscles,
- kakaibang pakiramdam sa braso at binti.
Pero ingat din dito:
Ang pamamanhid sa kamay/ paa ay puwedeng dahil sa:
- diabetes (neuropathy),
- problema sa ugat sa leeg o likod,
- baradong ugat,
- stroke.
Kaya kung may sumasamang pamamanhid, lalo na sa kalahating bahagi ng katawan, kasabay ng pagsasabit ang dila o hirap magsalita, emergency na ito — agad sa ospital.
7. Madaling Magka-Iregular na Tibok ng Puso (Arrhythmia), at Minsan Mataas o Mababang Presyon
Ang potassium ay napakahalaga sa normal na:
- pag-contract ng puso,
- pagdaloy ng electrical current sa heart muscles.
Kapag masyadong mababa (o sobra), delikado sa:
- arrhythmia (irregular heartbeat),
- biglang taas-baba ng BP,
- posibleng seryosong problema sa puso.
Ang magnesium naman ay tumutulong din sa:
- pag-stabilize ng heart rhythm,
- pag-relax ng blood vessels.
Kaya kung senior ka na, may:
- maintenance sa puso o presyon,
- history ng heart disease,
- kasabay ng:
- palpitations,
- panghihina,
- pulikat,
- at kakaibang kaba,
huwag baliwalain.
Sabihin sa doktor, lalo na kung umiinom ka ng gamot na pampaihi (diuretics) – dahil ito’y maaaring maglabas ng potassium at magnesium sa ihi.
Sino ang Mas Madalas Kulang sa Potassium/Magnesium?
Mas delikado o mas prone kulang ang:
- Lampas 60 na may:
- alta-presyon,
- sakit sa puso,
- problema sa bato,
- diabetes.
- Umiinom ng:
- diuretics (gamot sa BP/puso, pampaihi),
- ilang antibiotics,
- ilang gamot sa asukal o iba pang maintenance na may epekto sa kidneys.
- Yung madalas magtae, magsuka, o may problema sa bituka.
- Yung kulang sa prutas at gulay; paborito ay puro:
- processsed,
- de-lata,
- instant,
- pritong ulam.
Puwede Bang Ayusin sa Pagkain?
Kung hindi malala ang kakulangan at pinayagan ni doktor, malaking tulong ang:
- Potassium-rich food gaya ng:
- saging (sa tamang dami, lalo na kung may diabetes),
- kamote,
- abokado,
- ilang prutas tulad ng papaya,
- gulay gaya ng malunggay, pechay, kangkong, kamatis, patatas (sa kontroladong dami).
- Magnesium-rich food tulad ng:
- malalabay na gulay (malunggay, kangkong, spinach kung available),
- mani at buto (peanuts, kasuy – ingat sa cholesterol at kidney),
- beans, munggo,
- whole grains kung pinapayagan.
Pero importante ito:
Kung may problema ka sa bato (kidney disease) o sa puso, HINDI pwedeng basta-basta mag-dagdag ng potassium o magnesium sa diet at lalo na sa supplements nang walang payo ng doktor.
Dahil:
- Sa may sakit sa bato, hindi na maayos nailalabas ang sobrang potassium – puwedeng tumaas nang delikado ang level sa dugo.
- Sa may sakit sa puso, may mga gamot na nakakaapekto rin sa potassium/magnesium balance.
Kailan Dapat Magpatingin sa Doktor?
Magpacheck-up kung:
- Madalas ang pulikat, panghihina, palpitations, at hindi nawawala.
- May biglaang:
- pamamanhid,
- hirap huminga,
- kawalan ng balanse,
- sobrang pagkahilo.
- May kasamang:
- pagsusuka,
- pagtatae,
- hindi makakain nang maayos sa ilang araw.
Sa check-up, puwedeng mag-request si doktor ng:
- blood tests para tingnan ang electrolytes (kasama ang potassium at minsan magnesium),
- iba pang tests para sa puso, bato, atbp.
Mas mabuti nang alam ang totoong dahilan kaysa hula lang ng hula.
Kwento ni Lola Mercy (Ituloy Natin)
Nang lumabas ang results ni Lola Mercy:
- Medyo mababa ang potassium, kulang din sa magnesium.
- Dahil umiinom siya ng diuretics sa BP, nadadagdagan ang paglabas ng minerals sa ihi.
- Sabi ng doktor:
- aayusin ang gamot niya,
- bibigyan siya ng payo sa diet,
- binantayan ang kidney function bago magdagdag ng kahit anong gamot o supplement.
Unti-unti:
- inadjust ang pagkain niya —
mas maraming gulay, prutas sa tamang oras at dami, bawas instant at processed. - binantayan ang pag-inom ng tubig (ayon sa payo ng doc),
- sinimulan ang banayad na stretching sa umaga at bago matulog.
Hindi agad nawala ang pulikat, pero sa loob ng ilang linggo:
- bihira na ang gabi-gabing pagsigaw sa sakit,
- gumaan ang pakiramdam ng muscles,
- mas humusay ang tulog niya.
At ang pinakamahalaga:
hindi na niya sinasabi na “siguro tanda lang ’to.”
Alam na niya na kaya pala naagapan dahil pinakinggan niya ang senyales ng katawan niya.
Panghuling Paalala para sa mga Senior at Pamilya
Ang pulikat, panghihina, panginginig, at palpitations ay hindi laging simpleng “sign ng pagtanda.”
Minsan, sigaw na ito ng katawan na:
“Kulang ako sa tamang sustansya. Ayusin mo ang pagkain, tulog, at magpatingin ka.”
Lalo na pag usapan ay potassium at magnesium, mahalaga ito sa:
- puso,
- kalamnan,
- nerbiyos,
- at energy.
Kaya kung mapapansin mo ang alinman sa 7 senyales na ito:
- Madalas na pulikat sa binti, paa o kamay (lalo na gabi)
- Panghihina ng kalamnan at pakiramdam na laging “lutang” ang laman
- Panginginig, kaba, palpitations
- Madaling pagkapagod kahit simpleng gawain lang
- Madalas na sakit ng ulo, hirap mag-concentrate, iritabilidad
- Pamamanhid o tusok-tusok sa kamay, paa o mukha
- Iregular na tibok ng puso, at minsan taas-baba ng presyon
… huwag baliwalain. Kuwento mo ito sa doktor, lalo na kung may iniinom ka nang maintenance.
Hindi mo kailangang maging doktor para mag-alaga sa sarili mo.
Kailangan mo lang maging mapagmatyag, maingat, at handang magtanong.
🧡 Kung may senior kang mahal sa buhay—magulang, lolo’t lola, tito, tita, o kaibigan—ishare mo ang blog post na ito sa kanila. Baka sa pag-alam nila sa mga senyales na ito, maiwasan nila ang tuloy-tuloy na pulikat, panghihina, at maging mas ligtas ang puso at kalamnan nila araw-araw.


