“Ma, sinu-microwave ko na ’yung ulam, ha?”
Si Lola Miding, 72, ay nakaupo sa sala habang nanonood ng paborito niyang teleserye.
Narinig niya ang sigaw ng apo mula sa kusina.
“Sige lang, anak, ’yung adobo sa plastic container, i-init mo na.”
Sa kusina, kinuha ng apo ang lumang microwavable plastic na paulit-ulit na nilang gamit:
- may gasgas na,
- medyo naninilaw,
- dati pang lagayan ng take-out.
Inilagay niya ito sa microwave, pindot ng timer, at maya-maya’y umiinit na ang ulam kasama ang plastik.
Paglingon ni Lola, nakita niya ang usok na bahagyang lumalabas sa gilid ng microwave.
“Uy, wag niyong sunugin ’yang ulam ha,” biro pa niya.
Pero hindi alam ni Lola Miding na sa bawat init nila ng pagkain sa lumang plastik,
may mga kemikal na posibleng sumasama sa kinakain nila – tahimik pero maaaring makasama sa kalusugan, lalo na sa mga senior na may edad na.
“Microwavable” daw, so safe na ba agad?
Maraming label sa mga plastik ngayon:
- “Microwavable”
- “Heat safe”
- “Food grade”
Kaya ang iniisip ng karamihan:
“Eh di ibig sabihin, safe sa microwave, ’di ba?”
Hindi ganoon kasimple.
Kahit may nakasulat na “microwavable”,
may ilang bagay pa ring dapat isaalang-alang, lalo na para sa:
- mga may edad,
- may mahina nang atay, bato (kidney),
- may hormonal na sakit (thyroid, prostate, breast issues),
- may diabetes, high blood, at iba pang kondisyon.
Bakit?
Dahil ang init + plastik + pagkain
ay pwedeng maging kombinasyon ng:
- pag-leach (paglipat) ng ilang kemikal mula sa plastik papunta sa pagkain,
- lalo na kung:
- luma na ang plastic,
- may gasgas,
- murang klase,
- at matagal o sobrang init ang pag-init sa microwave.
Hindi ito para takutin ka, kundi para gisingin ka:
kahit simpleng pag-init sa ulam, pwedeng may impak sa kalusugan pag tumagal ang panahon.
Ano ang posibleng problema sa paggamit ng plastic sa microwave?
Maraming uri ng plastik at hindi lahat pare-pareho.
Pero ilang isyu na madalas binabanggit ng mga eksperto:
- BPA (bisphenol A) – kemikal na dating ginagamit sa ilang uri ng plastic at lining ng lata.
- Phthalates – kemikal na ginagamit pampa-lambot ng plastik.
Kahit na maraming produkto ngayon ang may label na “BPA-free”,
may iba pa ring kemikal na pwedeng:
- umalis sa plastik kapag uminit,
- sumama sa kinakain,
- at sa tagal ng panahon, makaapekto sa katawan.
Sa paaring paliwanag:
- Ang katawan natin, lalo na kung senior na, ay hindi na kasing bilis mag-process at maglabas ng mga ganitong substance.
- Kapag naipon sa mahabang panahon,
puwede itong maiugnay sa:- hormonal imbalance,
- problema sa reproductive system,
- posibleng pagtaas ng risk ng ilang sakit (ayon sa mga pag-aaral),
- at dagdag na trabaho para sa atay at bato.
Hindi ibig sabihing isang init mo lang sa microwave, magkakasakit ka agad.
Pero kung:
- taon-taon,
- araw-araw,
- paulit-ulit mong ginagawa,
mas lumalaki ang tsansang may negatibong epekto sa katawan.
Bakit Lalo Itong Dapat Pag-ingatan ng Mga Senior?
Sa mga nakatatanda:
- Mahina na ang mga “filter” ng katawan
- tulad ng atay at kidney.
- Mas madalas may kasabay nang:
- high blood,
- diabetes,
- fatty liver,
- problema sa hormones o sa puso.
Ibig sabihin:
- Mas sensitibo ang katawan nila sa mga kemikal at lason sa paligid.
- Mas mabagal na rin ang pag-detox (pag-alis ng dumi) ng katawan.
Kung bata pa, mas malakas pa ang katawang lumaban.
Pero kapag senior ka na, mas kailangan nang magbawas ng dagdag na lason
— kasama na ang galing sa maling gamit ng plastik at microwave.
5 Praktikal na Delikadong Gawi sa Microwavable Plastic
Tingnan natin kung ilan dito ang nagagawa mo sa bahay:
1. Paulit-ulit na pag-init sa parehong plastic container
May mga lalagyan sa ref na:
- doon nakalagay ang ulam,
- iyon din ang pinapainit sa microwave,
- tapos ibabalik ulit sa ref,
- paulit-ulit, araw-araw.
Lalo na kung:
- luma na ang container,
- gaspang na ang loob,
- may marka na ng mantika at mantsa ng adobo, kare-kare, at iba pa.
Ang luma, gasgas, at madalas init na plastik ay mas madaling maglabas ng kemikal kumpara sa bago at de-kalidad na lalagyan.
2. Pag-init ng matabang ulam sa plastik
Mas mataas ang tsansang may kemikal na lumipat sa pagkain kapag:
- mataba ang ulam (may langis, gata, taba),
- sobrang init ang pag-init.
Ang “oil + high heat + plastic” ay mas delikadong kombinasyon.
3. Paggamit ng hindi naman talaga “microwave-safe” pero go pa rin
Marami ang naglalagay sa microwave ng:
- plastic na take-out container,
- plastic ng ice cream (gawing baunan),
- manipis na plastik na hindi dinisenyo para sa microwave.
Kahit walang nakasulat na “microwave-safe”,
pinapasok pa rin sa microwave “basta kaya”.
Ito ang mas risky dahil:
- hindi sadyang ginawa ang mga lalagyan na ito para sa init ng microwave,
- mas mataas ang tsansang matunaw, magwarp, o maglabas ng kemikal.
4. Pag-init ng plastic na may takip at halos sarado
Kapag plastic container:
- naka-tightly sealed,
- walang singaw,
tapos iniinit sa microwave,
puwedeng:
- umusok,
- sumingaw ang amoy plastik,
- umapaw ang singaw sa loob ng container.
Lahat ng iyon – puwedeng sumama sa pagkain.
5. Paglalagay ng plastic wrap direkta sa ibabaw ng pagkain
May iba na:
- naglalagay ng plastic wrap direkta sa ibabaw ng pagkain,
- tapos i-microwave.
Kapag humiga ang plastic wrap sa sobrang init na ulam,
pwedeng magdikit-dikit,
at posibleng may maliit na bahagi ng plastik na sumama sa kinakain kung hindi maingat.
Maikling Kuwento: Si Tatay Lando at ang “Microwave Life”
Si Tatay Lando, 69, ay mag-isa na lang sa bahay.
Pinapadalhan siya ng mga anak ng:
- lutong ulam sa plastic container,
- frozen meals,
- ready-to-heat food.
Mabilis kasi, maginhawa.
Tatayo lang siya, bubuksan ang microwave, re-heat, kain.
Halos lahat ng pagkain niya:
- ulam sa plastic tub,
- sabaw sa plastic,
- minsan pati kape, iniinit sa plastik na tasa.
Ilang taon niya itong ginagawa.
Paglaon, napansin niyang:
- mas mabilis siyang mapagod,
- may problema sa tiyan,
- madalas sumasakit ang ulo,
- lumala ang kanyang fatty liver at kidney function.
Syempre, maraming pwedeng dahilan:
edad, pagkain, kakulangan sa galaw, sakit sa puso, atbp.
Pero nang kausapin sila ng doktor, kabilang sa payo:
“Tay, bawasan na natin ang pag-init ng pagkain sa plastic. Mas maganda kung lumipat kayo sa plato o salamin (glass) bago i-microwave.”
Hindi nito instant na “sinisi” ang plastik sa lahat ng problema niya,
pero bahagi ito ng kabuuang pag-aalaga sa katawan.
Unti-unti, tinuruan siya ng anak niya:
- Igisa sa kaserola kapag may panahon,
- Kung magmi-microwave, ilagay muna ang ulam sa plato o glassware,
- Itabi na ang mga luma at gasgas na plastic container.
Pakiramdam niya:
“Mas malinis ang kain ko ngayon. Hindi ko man nakikita ’yung kemikal, ayaw ko nang sumugal.”
Ano ang Mas Ligtas na Gawin Kung Kailangan Talagang Gumamit ng Microwave?
Hindi naman masama ang microwave per se.
Ang isyu ay kombinasyon ng microwave + maling lalagyan.
Narito ang ilang mas ligtas na hakbang:
1. Gamitin ang microwave, pero iwasan ang plastic (hangga’t maaari)
- Kapag magre-reheat ng ulam mula sa plastic container:
- Ilipat muna sa glass o ceramic na plato o mangkok,
- saka i-microwave.
2. Gumamit ng “microwave-safe” glass o ceramic
- May mga pyrex at matibay na glassware na talagang para sa init.
- Ceramic na bowl o plato na walang metal lining.
3. Kung kailangang gumamit ng plastic, piliin ang mas ligtas
- Siguraduhing may malinaw na “microwave-safe” label.
- Iwasan ang:
- luma,
- naninilaw,
- gasgas,
- mantsadong lalagyan.
- Huwag i-max ang init at sobrang tagal kung plastic ang gamit.
4. Huwag takpan ng plastic wrap nang direkta ang pagkain
- Kung gagamit ng takip, mas maganda:
- microwave-safe na takip na gawa sa salamin o ceramic,
- o basta may espasyo at hindi diretsong nakadikit sa pagkain.
5. Mas maganda kung minsan, sa kalan na lang i-reheat
- Lalo na kung sabaw:
- Ilagay sa kaserola,
- pakuluin ng kaunti.
- Oo, mas matrabaho nang kaunti,
pero mas iwas sa plastik at mas “fresh” ang pakiramdam ng pagkain.
Mga Senior-Friendly Tips Para Hindi Nakakapagod ang Pag-iingat
Alam ko, hindi biro ang:
- tumayo,
- maglipat ng pagkain,
- maghugas pa ng extra na plato.
Lalo na kung may arthritis, mahina ang likod, o mag-isa sa bahay.
Kaya narito ang ilang tip:
- Ihanda na ng mga anak/apo ang tamang lalagyan.
- Kung magdadala ng ulam kay lola o lolo, pwede nang diretsong glass container ang baunan.
- Kapag kailangan i-reheat, hindi na kailangang maglipat.
- Magtabi ng 2–3 paboritong “microwave-safe” glass container.
- Para sila lang ang paulit-ulit gamitin, hindi kung ano’t-anong plastik.
- Turuan si lolo o lola sa simpleng paraan.
- Hindi kailangang lecture.
- Pwedeng sabihing:“’Lo, ’La, dito n’yo na lang i-init ’tong ulam ha, sa glass na ’to. Mas safe po sa kidneys at atay ninyo.”
Tandaan: Hindi Porke’t Hindi Nakikita, Wala Nang Epekto
Ang mga kemikal mula sa plastik:
- wala kang maaamoy sa lahat ng pagkakataon,
- hindi mo nakikita,
- hindi parang buto na naiwan sa ulam.
Tahimik silang pwedeng pumasok sa katawan sa tagal ng panahon.
Bilang senior na:
- decades ka nang kumakain, umiinom ng gamot, exposed sa kung anu-anong pagkain,
- mas mainam nang bawasan ang dagdag na risk na kaya namang iwasan sa simpleng paraan.
Kung mahal mo ang:
- atay mo,
- bato (kidney),
- puso,
- at gusto mo pang tumagal nang mas maayos ang kalusugan,
mahalagang isama sa pag-iingat ang simpleng tanong:
“Ano bang lalagyan ang kasama ng pagkain ko kapag iniinit ko?”
Kung may lolo, lola, nanay, tatay, o ibang kakilala ka na mahilig mag-microwave ng pagkain diretso sa plastik,
i-share mo ang blog post na ito sa kanila at sa iba mo pang mahal sa buhay,
para mas maraming senior ang maging maingat sa paggamit ng microwavable plastic at mas mapangalagaan ang kanilang kalusugan araw-araw.
